Verhuizing van de legkippen

Tsaar Nikolaas:

kattenmanden voor het vervoer van de legkippen

Wat er nu is gebeurd, ik kan het nog niet bevatten.

Ma Tok kwam gisterenmorgen de tuin in, best een beetje laat, maar daar wil ik het nu niet over hebben. Ze deed de deur van ons Tok-huis open en meteen weer dicht. Zij was wel binnengekomen, maar niemand van ons kon naar buiten, omdat die deur weer dicht zat. Ze had ook een grote doos meegenomen ons huis in en ze begon met het pakken van Duna, die ze in de doos stopte. Wat ging er nu gebeuren? Zou Duna naar de dokter moeten? Ze was niet ziek, dus dat leek niet erg waarschijnlijk. Toen ook Donna in de doos was verdwenen begon Dana zenuwachtig te worden, ze

De 3 D's, nog niets vermoedend in het Tok-huis

rende keihard langs ma Tok en tegen de deur aan, die openvloog. En Dana vloog ook, naar buiten welteverstaan. 

Ma Tok zuchtte en liet ons naar buiten. Daar ging ze naar Soestdijk, waar de bruine legkippen zaten opgesloten in hun nachthok. 

Ik zag dat er vier kattenmanden klaarstonden en voordat ik doorhad wat er gebeurde zaten Eva en Els samen in de grootste van de manden. Eden, Emma en Erin verdwenen elk in een aparte mand. En toen ging ma Tok Dana vangen. Dat was geen gemakkelijk klusje, want de grote witte hen had allang door dat zij het doelwit was en

Eva en Els bij mevrouw Angelique in een voorlopig rennetje

rende telkens weg als ma Tok bij haar in de buurt kwam. Toen de laatste ook nog met een vangnet begon te zwaaien was het helemaal duidelijk dat Dana ook in de doos zou moeten. En daar had zij helemaal geen zin in. Ze rende heen en weer, tot ze zo dom was om Soestdijk binnen te gaan. Ma Tok deed snel de beide deuren dicht en ging bij de uitgang staan, waar Dana het dichtst bij was. Enfin, het duurde nog een paar minuten, maar toen zat Dana toch in het net en even later in de doos bij haar zussen. 

Ma Tok strooide nog wat extra wormpjes voor ons, maar die smaakten niet zo lekker als anders. Ze ging de doos en de kattenmanden naar binnen

Dana, Donna en Duna, Eden, Erin en Emma
bij mevrouw Marieke

brengen, het mensenhuis in. 

En dat was het laatste wat wij van de legkippen hebben gezien. 

Waar zouden ze naar toe gaan? 

Toen ma Tok heel veel later weer de tuin in kwam vertelde ze dat de meiden een heel mooie plek hadden gekregen, Eva en Els bij mevrouw Angelique en de anderen bij mevrouw Marieke, een vriendin van de eerste. Ze liet ons ook foto's zien van hun nieuwe woonplaats, dat zag er niet verkeerd uit, dat moet ik toegeven, maar ik begreep nog steeds niet waarom ze niet meer in de Tok-tuin konden blijven wonen. Dat ging ma Tok aan ons uitleggen, maar ik begreep er niets van. 

Ik heb nu nog maar zes hennetjes over. 

Goed, ik word ook een dagje ouder, dus dat vind ik niet echt een ramp, maar zouden wij over een poosje ook weg moeten uit onze fijne tuin? 

Als u het weet mag u het zeggen.

Les over de lente

Wiske:

Zo, nu kunnen we eindelijk echt beginnen met de lessen voor de legkippen.

alle legkippen bij elkaar

Het is hard nodig, want die meiden weten werkelijk van niets. 

Ze hebben nog nooit gehoord van de verschillende seizoenen en de gevoelens die die meebrengen. 

Wat broeden is weten ze ook niet en van kuikens hebben ze ook al geen verstand. 

Dat laatste vooral vind ik erg raar, ze zijn notabene zelf kuikens geweest! 

Nu moet ik toegeven dat ik ook niet veel meer weet uit de tijd dat ikzelf een kuiken was, maar dat terzijde. 

Toen ik aan Duna vroeg of er geen kuikens waren geweest in de legschuur keek ze me verbaasd aan. "Nee, er waren alleen jonge volwassen hennen die eieren konden leggen. Kuikens zijn toch heel klein? En kunnen ze dan wel eieren leggen?" vroeg ze. 

Het was nog erger dan ik dacht. 

"Weet je dan niet meer dat je zelf een kuiken was?" vroeg ik. 

kuikens onder warmtelampen

Het bleek dat ze daar geen actieve herinnering meer aan had, alleen een vaag idee van onder een warme lamp zitten met een heleboel soortgenootjes. 

Ze had dus ook geen moederkloek gehad om voor haar te zorgen. 

Dat maakte mij een beetje droevig, het is juist zo geweldig om warmte bij je mama te zoeken in plaats van onder zo'n warmtelamp of -plaat. Nee, dan is het in de Tok-tuin toch veel beter geregeld, hier hebben

Odette met haar kuikens in 2017

alle kuikens kloekliefde gekend. 

Ik kreeg steeds meer medelijden met de legkippen. 

Toen ik met de eerste les begon waren alle kippen aanwezig, zelfs de tsaar zat erbij. Hij luisterde vol aandacht naar mijn verhaal en stelde zelfs nu en dan een vraag. Toen de anderen zagen dat hij dat deed gingen ze het ook doen. Daardoor liep mijn hele verhaal in het honderd, maar ik begreep wel dat die vragen nodig waren, vooral voor de legkippen. Zonder antwoorden zouden ze niets van mijn les begrijpen. Dus ik bleef geduldig en gaf telkens antwoord. Na de eerste les ging iedereen lekker haar (in het geval van de tsaar: zijn) gang. 

Ma Tok had behoorlijk wat meelwormpjes gestrooid en de vorige dag had Donna de

Donna neemt een slokje water
nadat ze de wormenton heeft omgegooid

wormenton, die op het dak van Soestdijk stond, omgegooid, zodat er daar ook nog een paar lagen. Ze ging daarna snel wat water drinken, zodat ma Tok niet zou weten dat zij de schuldige was.

Ma Tok heeft de meeste eruit gevallen wormen opgeschept en terug in de ton gedaan, maar er lagen er nog heel wat, hahaha. 

Goeie actie van Donna. 

Dat mag ze vaker doen, maar dan liever op de grond, dat snavelt makkelijker. 

Nu ga ik even nadenken over mijn volgende les, als je zo'n les goed wil doen moet je je voorbereiden. Ik ben benieuwd of iedereen er morgen weer bij zal zijn.

Weer thuis

Dana:

Ma Tok is terug! Ik ben heel blij en de anderen ook. 

tante Tok en haar neefje

Het is niet zo dat we niet goed verzorgd zijn tijdens haar afwezigheid, nee, aan die verzorging ontbrak niets. 

Wij hebben als familie dan ook besloten om mevrouw Laura tot tante Tok te bevorderen. Ze gaf ons ruim voldoende meelwormen elke dag, ze bracht zelfs haar kleine neefje een keer mee om haar daarbij te assisteren. Wat een mooi mensenkuiken is dat, hij gaf ons echt handenvol lekkers. Hij vond ons heel interessant en wij hem ook. Hij was helemaal niet bang voor de tsaar, dus ik vond hem echt dapper, de meeste kleintjes hebben wel ontzag voor hem als hij gaat

de 5 E's zijn niet meer uit elkaar te houden

kraaien. Hij niet, hij vond het alleen maar leuk! 

De bruine legkippen, de vijf E's zal ik maar kakelen, leggen hun ei tegenwoordig in het Loo, waar één van hen elke nacht gaat slapen. 

Wie dat is? Dat weet ik niet, ze lijken zoveel op elkaar nu ze allemaal dik in de veren zitten dat ik ze soms niet uit elkaar kan houden. Als ik er één zie lopen roep ik gewoon: "Hé, E!" en dan kijkt ze wel om. Dat is makkelijk, nu hoef ik lekker niet heel goed te kijken welke E het is. 

Ma Tok vertelde ons dat zij in dat verre land een paar keer op bezoek is geweest bij een mevrouw die ook kippen heeft. Die kippen hadden

de kippen van mevrouw Ava in Tasmanië

last van bloedluis, brrr, ik ben blij dat zij zo ver weg wonen, ik moet er niet aan denken dat wij dat hier ook zouden krijgen. Hoewel ma Tok daar wel raad op weet, een paar keer dat heel dure spul door ons drinkwater en ze verdwijnen als sneeuw voor de zon. 

De mevrouw daar heeft het kippenhok heel vaak schoongemaakt en ingepoederd met spul waar de luizen niet van houden. De kippen kregen ook steeds een poederbad. Toen ma Tok weer naar huis ging waren de luizen nog niet weg, maar het waren er wel veel minder geworden.

het dure medicijn tegen bloedluis

Ma Tok gaat volgend jaar een flesje van het dure medicijn voor die kippen daar meenemen, dan is de plaag zo over, dat is wel zo fijn voor die kippen. 

Ma Tok heeft een heel andere kleur gekregen, ik herkende haar bijna niet. Ze is veel donkerder, dat komt door de zon in dat verre land, die heeft elke dag geschenen en ma Tok ging ook elke dag buiten zitten. Haar haar is juist lichter geworden, door dezelfde zon. 

Begrijpt u dat? 

Ik niet. 

juffrouw Wiske

Mensen zijn rare wezens, heel anders dan kippen. 

Wij verkleuren niet door de zon; niet dat die veel heeft geschenen de laatste tijd, wat was het een donkere boel hier. 

Gelukkig is de winter al aardig opgeschoten, de dagen worden alweer langer en het zal binnenkort ook wel wat warmer worden. 

Dan kan Wiske eindelijk beginnen aan haar lessen over de lente, haar favoriete tijd van het jaar. 

Volgens haar worden alle kippen dan broeds, wat dat precies is moet ze ook maar eens goed uitleggen, want daar begrijp ik helemaal niets van.

Ik ben benieuwd wat zij allemaal te vertellen heeft.

School (2)

Zaza:

Weet u het nog, dat de leghennen samen met Wiske een schooltje hadden opgericht?

de leerlingen op weg naar school

Wij, de andere kippen, mochten daar ook bij zijn. Ik was nieuwsgierig en ging dus in het groepje leerlingen zitten om naar Wiske te luisteren. Het was eerst best interessant wat ze te zeggen had, maar na een poosje begon ik me te vervelen. Eigenlijk wist ik alles al wel zo'n beetje en dat is niet zo vreemd, want ik woon hier ook alweer heel wat jaartjes. Dus ging ik iets bedenken om het wat interessanter te maken. Ik dacht even na en toen stelde ik een vraag. "Wiske, wat moeten we doen nu er sneeuw is gekomen en het buiten heel koud is?" 

Wiske keek me aan en kakelde dat

Pippa, het kipje, dat altijd wilde broeden

ze daar straks wel aan toe zou komen, ze was nu pas bij de lente en die wilde ze eerst afhandelen. Natuurlijk was ik het daar niet mee eens. "Kun je niet beter bij de winter beginnen? Want die is er nu en als je alle seizoenen afgaat is de winter voorbij voordat je er aan toe bent." Wiske kakelde dat zij wel bepaalde wat ze als eerste wilde behandelen en dat was de lente, de mooiste tijd van het jaar volgens haar. "Dan wordt het langzaam warmer, er gaat van alles groeien en bloeien en we worden broeds," kakelde ze. 

De legkippen hadden daar nog nooit van gehoord en ze vroegen nieuwsgierig wat dat was, broeds.

het broedresultaat van Desiree in 2016

Wiske ging het uitgebreid uitleggen, maar ik zag dat de bruine en witte meiden er niets van snapten. 

"Wiske," kakelde ik weer, "ik denk echt dat je je moet aanpassen aan de seizoenen zoals ze er nu zijn, als je nu vertelt over de winter kun je in de lente over de lente vertellen en in de zomer over de zomer." Wiske keek me boos aan, maar ik kreeg bijval van de grote Xena, die kakelde dat mijn idee eigenlijk best goed was. Quinoa sloot zich erbij aan en ook Lisa kakelde dat zij op dit moment de winter veel interessanter vond dan de lente. Toen Dana kakelde dat zij nu graag wat wilde leren over wat haar te wachten stond in de nabije

Wiske is erg boos

toekomst en niet pas over een paar maanden keek Wiske zo boos dat we er bang van werden. Wat kan die meid kwaad kijken zeg! 

Het werd een gekakel van jewelste in de tuin en Wiske werd steeds bozer. 

Ze kakelde een paar keer heel hard: "Orde!!" maar ook dat hielp niets. 

De tsaar, die van een afstandje had staan luisteren, kwam naar ons toe en stelde voor om een stemming te houden. Daar voelde Wiske niets voor, maar toen iedereen "Ja!" kakelde moest ze wel toegeven. Natuurlijk stemde iedereen voor mijn idee en zo moest Wiske haar lesprogramma aanpassen. "Dan gaan we morgen verder, want de winter heb ik nog niet voorbereid," kakelde ze met een verongelijkt gezicht. 

Toen iedereen was gaan doen wat we altijd doen, namelijk scharrelen in de tuin, kwam ze met een gezicht als een donderwolk naar mij toe. 

Wiske gaat het goedmaken met Zaza

"Moest dat nou zo nodig, de rust in de klas verstoren?" kakelde ze boos. 

Ik kakelde dat we er toch veel meer aan zouden hebben als het onderwijs aansloot op de werkelijkheid van nu. 

Ik zag dat ze het eigenlijk wel met mij eens was, maar ze wilde nog niet helemaal toegeven dat ze het niet zo handig had aangepakt. 

"Jij ook altijd met je gestook!" kakelde ze, maar toen ik haar even later tegenkwam bekende ze dat ze het toch wel met mij eens was, maar had ik dat niet even na de les met haar kunnen bespreken? 

En daar had zij dan weer gelijk in.

ma Tok: 

En nu moet u het een hele poos zonder de verhaaltjes van de familie Tok doen, want ik ga op reis en iemand anders komt in het mensenhuis wonen om voor de kippen en de katten te zorgen. Als ik terug ben zullen de kippen ongetwijfeld weer over hun belevenissen in de Tok-tuin vertellen.

School (1)

Donna en Duna:

U ziet ons hier heerlijk pikken van groene blaadjes, die ma Tok voor ons heeft rondgestrooid. 

de vitamientjes voor door het drinkwater

Wij zijn daar echt gek op. 

Natuurlijk zijn ze niet zo lekker als de meelwormpjes, die we elke ochtend krijgen, maar ze zijn een waardevolle aanvulling op ons dieet. Nu het zo koud is doet ma Tok elke dag vitamientjes door ons drinkwater, dat hebben we nodig, zegt ze. Wij vinden het best, water is water en of het er nu kleurloos of geel uitziet zal ons een zorg wezen. Quinoa moppert nu en dan dat ze veel liever gewoon water drinkt, ze gaat dan bovenop de ren staan omdat daar regenwater ligt. Maar daar stootte ze toch haar snavel toen het gevroren had. We hoorden haar keihard "Au" roepen toen ze haar snavel diep in het water wilde steken om een slok te nemen. 

Quinoa na het stoten van haar snavel

Tja, je moet natuurlijk wel kijken waar je die insteekt voordat je dat doet. Wij lachten haar uit en toen werd ze boos, ze liep met een verongelijkt gezicht rond tot ze ook de lol inzag van het geheel en met ons begon mee te lachen. "Dat is wel heel hard water!" riep ze. 

Nu is de vorst weer over, wat was het koud, hè? We zijn een beetje jaloers op ma Tok, die binnenkort naar de zomer gaat. Maar zo héél ver vliegen lijkt ons toch niks, dus we wachten maar geduldig tot de zomer hier ook weer komt. 

de legkippen krijgen les

Dat gebeurt elk jaar hebben we ons laten vertellen. Wij hebben nog maar één zomer meegemaakt en dit is onze eerste winter; in de grote kippenschuur was er geen zomer of winter, het was er altijd hetzelfde. Best saai eigenlijk, maar we wisten niet beter of het hoorde zo. 

De vijf bruine legkippen hebben ook nog nooit winter gezien, zij vroegen aan ons of het altijd zo koud was, maar daar hadden wij geen antwoord op, omdat wij het ook nog niet hadden meegemaakt. 

We hebben ze naar Wiske gestuurd, die heeft al zoveel jaren hier in de tuin gewoond, die zou het wel weten. En ja hoor, zij gaf ons, de geredde legkippen, les in de seizoenen, zoals die hier in de tuin voorbijgaan. Best gezellig, zo'n les. Dat bracht ons op het idee om Wiske te vragen ons elke dag wat te leren over het wonen in de tuin. 

Wiske wilde dat wel en zo zijn we een schoolklasje gestart voor leghennen.

Wiske als lerares en directrice

Wiske is de lerares en meteen ook de directrice, want die moet er ook zijn, kakelden de anderen. 

De tsaar vertelde ons dat er vroeger een filosofen-club geweest was in de tuin, maar die was ter ziele gegaan toen de meeste filosofen waren overleden. Er is er nu niet één meer over, dus een school voor leghennen is een prima vervolg daarop. 

De eerste dag kwamen er ook andere hennen luisteren, dat mocht van Wiske, als ze de orde maar niet zouden verstoren, want dan zouden ze worden weggestuurd. 

Ze is best een strenge juffrouw, die Wiske, maar dat is ook wel nodig, want meteen de eerste dag was het al raak. 

Maar daarover vertellen wij u een andere keer.

De tsaar heeft een probleem

tsaar Nikolaas:

Daar hadden mijn dames me mooi opgezadeld met een opdracht. 

de tsaar heeft het moeilijk

Ik moest ma Tok tot de orde roepen. Hoe kon ik dat nu weer aanpakken? 

Ik ging eerst maar eens een poosje zitten nadenken in het Tok-huis, waar het stil was op een beetje geritsel na. Dat geritsel kwam van Donna, die een ei aan het leggen was. Ze zat daarbij niet stil, nee, ze ging nu en dan even anders zitten en dat veroorzaakte wat geluid van de verschuivende bodembedekking. Daar had ik geen last van, het werkte een beetje als ruis op de achtergrond van mijn overpeinzingen. 

Vond ik het echt erg dat ma Tok in

Donna zit een ei te leggen in het Tok-huis

de winter onze deur later opende dan in de zomer? Ik moest kakelen dat dat eigenlijk niet zo was, ik vond het wel lekker om nog een beetje te zitten suffen als het nog niet echt licht was buiten. Maar ik moest wel mijn hennen tevreden houden, dat begreep ik ook wel. Dus als zij het "vreselijk" vonden en "een schande", dan moest ik daar wat aan doen. 

Alleen: hoe? 

Moest ik op ma Tok afstappen en tegen haar kakelen dat de familie ontevreden was over haar verzorging van ons? 

Wiske, de oudste en wijste hen

Wat zou zij daarvan vinden? 

Zou ze boos worden en zeggen dat we dan maar een andere tuin moesten gaan zoeken waar het beter was? Dat zou toch niemand van ons willen, dat wist ik wel zeker. Ik piekerde en piekerde maar ik kwam er niet uit. 

Omdat Wiske de oudste hen is met de meeste ervaring besloot ik haar te hulp te roepen. Ze kwam gezellig bij me zitten, dat was ik niet van haar gewend, meestal moet ze niet veel van me hebben, maar omdat ik haar had aangesproken als wijze dame was ze gestreeld en dat maakte haar humeur een stuk beter. Ze vroeg waarmee ze me kon helpen en ik legde haar het probleem voor. Ze dacht even na en kakelde toen dat ik het niet zo serieus moest opvatten allemaal.

lekker uitslapen in de winter

Zij vond het ook niet erg om elke ochtend uit te slapen in de winter, ze was tenslotte niet meer de jongste en als je oud bent heb je je rust nodig. 

Ik slaakte een zucht van verlichting en vroeg haar wat zij zou doen in mijn plaats. "Ik zou het allemaal maar gewoon op zijn beloop laten," kakelde ze, "binnenkort gaat ma Tok weg en als ze terugkomt is de winter al een heel stuk opgeschoten. Dus nu gaan klagen heeft weinig zin." 

Zo had ik het nog niet bekeken, wat een wijsheid school er in die oude Wiske! En wat was ik blij dat ik haar hierbij had betrokken. 

de tsaar is opgelucht

Ik bedankte haar hartelijk. 

Ze bleef nog een poosje naast me zitten en omdat het zo lekker warm was in het hennepstrooisel en het geritsel van Donna als een slaapliedje klonk vielen we daar samen in slaap. 

Ik schrok wakker toen Duna het Tok-huis binnenkwam om te kijken of Donna haar ei al had gelegd. Zij voelde ook een ei aankomen en ze wilde op het plekje van Donna gaan zitten. Gelukkig was het ei gelegd en Duna nam dankbaar de plaats van haar zus in. 

Ik weet niet wie meer opgelucht was, Donna na het leggen van haar ei of ik na mijn gesprek met Wiske.

Een klacht en vieze praatjes

Quinoa:

U ziet mij op de foto hierboven staan in de zon, waardoor ik een schaduw krijg. 

lekker buiten scharrelen

Mooi hè? 

De zon laat zich niet zoveel zien tegenwoordig, hij is er maar kort, dus als hij er is maak ik er dankbaar gebruik van. Voor je het weet is hij weer verdwenen en is het weer nacht. 

Het lijkt wel alsof ma Tok een soort van winterslaap houdt. Het is niet zo dat ze helemaal niet meer komt in de tuin, maar ze is elke dag best laat, het lijkt wel of het elke dag weekend is. Ze vertelde ons dat ze helemaal geen zin heeft om uit haar bed te komen als het nog zo donker is 's morgens. Dat begrijp ik wel, maar wij zijn daar de dupe van en we hebben dan ook een klacht

zo hoort het: lekker buiten met groenvoer

ingediend bij de tsaar. Hij moet ma Tok tot de orde roepen, anders zitten we veel te lang binnen in het Tok-huis. Niet dat het daar ongezellig is, maar als het licht wordt buiten willen wij de deur uit kunnen om van de frisse lucht te genieten. En van de gestrooide wormpjes, ja, dat ook. 

Vandaag viel het een keer mee, ze was zelfs extra vroeg, ze moest weg, zei ze. Ja, daarvoor komt ze dus wel haar bed uit! 

Het is een schande! 

En nu vertelde ze ook nog dat ze in het nieuwe jaar weer een hele poos weggaat, weer naar dat verre land waar haar zus woont. Gelukkig heeft ze iemand kunnen vinden die voor ons wil zorgen. Nee, het is niet oom Tok en ook niet tante Tok. Mevrouw Marit dan? Nee, die is het ook niet. Wij hebben deze nieuwe

Duna gaat een ei leggen in het schone nachthok van Soestdijk

verzorgster nog nooit gezien, maar dat gaat binnenkort wel gebeuren, als ze komt kennismaken met ons. Zou zij ook zo goed voor ons zorgen dat we haar tante Tok gaan noemen? Ik denk het wel, anders had ma Tok haar niet uitgekozen. Ze gaat in het mensenhuis wonen en ze zal ook voor de kattenfamilie zorgen, dus ook voor onze beveiliger Alexei. 

Nu ben ik heel benieuwd geworden naar deze nieuwe verzorgster. Ik hoop dat ze snel een keer komt, dan kunnen wij haar ook goedkeuren. Ma Tok heeft beloofd dat ze ons Tok-huis en Soestdijk helemaal schoon gaat maken voordat ze weggaat. Nu schept ze wel elke dag onze poepjes van de mestplank en dan sprayt ze er iets overheen dat ze later weer wegveegt, maar als

een helemaal schoon Tok-huis

alles weer echt schoon en fris is is dat toch wel heel fijn. Het is een heel werk, maar dan heb je ook wat. Ik zag haar vandaag de bodembedekking van Soestdijk vervangen, dat was kennelijk nodig; in Soestdijk is geen mestplank dus alle poepjes vallen zomaar in de bodembedekking. En dan slapen de vijf bruine zussen ook nog niet op de stok, nee, ze liggen gewoon in de laag hennep die op de bodem van het nachthok ligt. Die laag moet dus wel schoon zijn. Ze leggen ook hun eieren erin en dat wil je niet doen als het een vieze boel is. Je eieren moeten mooi schoon blijven zonder poepvegen eraan. 

Excuses dat ik u vermoei met deze vieze praatjes, maar het is gewoon de waarheid en die mag gekakeld worden vind ik.

Tevredenheid

Dana:

Dat was me wat, dat verhuisgedoe van ma Tok. 

allemaal tevreden kippen in de Tok-tuin

Ze denkt altijd dat het nog beter kan en daar moet ze eens mee stoppen. Wij zijn allemaal tevreden en dat is toch voldoende? Het hoeft niet altijd meer te zijn. Genoeg is genoeg, zeg ik altijd. De vijf bruine meiden hebben het prima naar hun zin in Soestdijk en wij zijn blij in het Tok-huis. 

Ik heb aan de tsaar gevraagd of hij ook tevreden is hier in de tuin met zijn hennen en met Alexei, de beveiliger. Hij kakelde dat hij het allemaal prima vindt, alleen het aanstellen van een beveiliger vond hij grote onzin, daar is de haan toch voor? 

links: kleine Wendy

Ja, dat zou inderdaad zo moeten zijn, maar als er een vreemde kat in de tuin komt is Nikolaas niet thuis. Dus ik ben er wel blij mee dat Alexei een oogje in het zeil houdt. Natuurlijk is hij er niet altijd, hij is ook wel eens binnen in het mensenhuis om te eten en te slapen, maar als hij bij ons is doet hij zijn werk goed. 

Alleen Wendy, die erg klein is, ziet hij wel eens aan voor een vogeltje. Hij rent dan achter haar aan, waarop zij gillend wegrent. Gelukkig zijn wij, de grote hennen, niet bang voor hem, we stuiven met ons allen op hem af en daar schrikt hij erg van. Zo erg, dat hij niet goed

Alexei in tweestrijd: eten of veiligheid?

meer langs ons durft te lopen als ma Tok hem roept omdat zijn eten klaar staat. Dan zie je hem denken: wat is belangrijker, eten of mijn veiligheid? Ma Tok helpt hem meestal door ons even opzij te sturen zodat hij er langs kan naar de deur van het mensenhuis. Ze knipoogt even naar ons en dan laten wij hem er door. 

Je moet je beveiliger te vriend houden tenslotte.

Wij, de leghennen, leggen nog steeds onze grote witte en bruine eieren. Ma Tok vertelde dat zij ze regelmatig uitdeelt aan familie en vrienden van haar. Die mensen zijn heel blij met onze eieren en ma Tok geeft hun dank dan weer aan ons door. Zo weten wij dat ons werk gewaardeerd wordt door een

Alexei en Dana in de tuin

heleboel mensen. Of die mensen betalen voor onze eieren? 

Welnee, ma Tok geeft ze gewoon weg. 

"Ze zijn onbetaalbaar, dus ik vraag er niets voor," zegt ze tegen ons. Daar krijgen wij het gewoon warm van, dat zij onze eieren onbetaalbaar vindt. Dat is toch een groot compliment.

Donna en Duna zijn ook blij hier in de tuin, ik moet u de groeten doen van hen, zij hadden even geen tijd om een verhaaltje te vertellen, ze waren druk in gesprek met Eden, Emma, Erin, Els en Eva. Ik weet niet waar het over ging, dat hoor ik waarschijnlijk vanavond wel voor we gaan slapen; als de tsaar kakelt dat het stil moet zijn gaan we altijd nog een poosje door met kakelen, tot hij het echt genoeg vindt en

Wendy slaapt graag op de grote voerton

keihard kukelt dat het nu afgelopen moet zijn. 

Iedereen schrikt zich dan een kammetje en dat is precies de bedoeling van de tsaar. 

Kleine Wendy, die graag op de grote voerton slaapt, viel daar bijna vanaf door de schrik, zij zat al braaf te slapen toen ze opeens "Kukelekuuu" hoorde. 

Gelukkig kon ze zich nog net op tijd vastklampen aan de rand van de ton en zo liep het goed af. 

Toen zijn we allemaal maar gaan slapen.

Grote kipverhuizing (2)

Lisa:

Ma Tok heeft al haar werk van de vorige week weer ongedaan gemaakt.

De bruine hennen vinden het niet fijn in het Tok-huis

Ze heeft de extra zitstok en mestplank weer uit het Tok-huis verwijderd. 

Waarom ze dat gedaan heeft? 

Ze merkte dat de vijf bruine meiden het helemaal niet fijn vonden om bij ons in het huis te slapen, ze zaten elke morgen alle vijf bij de deur te wachten tot die open zou gaan; ze wilden ook het huis niet ingaan als het donker werd, ze bleven voor de dichte deur van Soestdijk staan en als het helemaal donker was gingen ze op een kluitje achter de ren van het paleis zitten bibberen. 

Ma Tok heeft ze vier avonden bij ons in het huis gezet, maar dat hielp niet. 

weer lekker in Soestdijk slapen

Toen ze op de vijfde avond de deuren van Soestdijk open had gelaten zaten de vijf E's allemaal weer op hun vertrouwde plek te slapen. 

"Ik begrijp het, hoor," zei ma Tok en ze liet hen lekker zitten. De volgende dag heeft ze de extra spullen uit ons huis weggehaald, zodat alles weer bij het oude is. Xena is erg blij dat ze nu weer gemakkelijker de trap naar beneden kan afdalen, ze is een keer naar beneden gevallen toen ze de trap op wilde springen vanaf de voorste stok. Gelukkig deed ze zich geen pijn, maar ze was wel geschrokken en ma Tok, die in de tuin was en haar hoorde vallen, ook. 

"Dat doet de deur dicht," zei ze en die avond liet ze de deuren van Soestdijk weer open. 

weer ruimte in het Tok-huis met 1 stok en mestplank

Ze vertelde dat het eigenlijk helemaal niet minder werk was om maar één hok schoon te maken omdat ze nu telkens op een krukje moest gaan staan om bij de achterste stok en plank te kunnen. Dan is één plank in het Tok-huis en de bodembedekking van Soestdijk zelfs handiger. Dus nu is iedereen blij dat alles weer is zoals het was. Ik hoop dat ze niet weer van die onnodige veranderingen gaat doorvoeren, wij zijn gewoon blij met alles zoals het is. 

de legkippen leggen het hele jaar door eieren

Wij, de kleintjes zoals we genoemd worden, leggen geen eitjes meer omdat onze winterstop is begonnen. Een heel enkele keer komt er nog een ei, maar dat mag geen naam hebben. We gebruiken onze energie nu om onszelf warm te houden. 

De grote witte en bruine geredde legkippen leggen nog wel behoorlijk veel eieren. Dat komt omdat ze speciaal gefokt zijn om dat zoveel mogelijk te doen. 

Die arme meiden moet gewoon het hele jaar doorwerken, zonder rustpauze. 

Ik heb medelijden met hen, maar

de leghennen zijn tevreden met hun leven in de Tok-tuin

zijzelf vinden dat onzin, ze zijn het gewend kakelen ze en dus missen ze de rust ook niet. 

Ze lopen heerlijk te scharrelen door de tuin en ze genieten van elke dag.

Ma Tok prijst ze telkens als ze de eieren uit Soestdijk en het Tok-huis haalt, dat vinden de leghennen fijn, zo krijgen ze waardering voor hun werk, hoorde ik Erin kakelen tegen Emma. 

Toch ben ik blij dat ik een krielkipje ben en ik geniet lekker van mijn vakantie.