In memoriam: Maria

Ma Tok:

Maria kwam bij ons samen met LazaRus en Martha, zij waren onze eerste chabo's. 

Laza, Maria en Martha

Omdat Julius, de Hollandse kuifhoen haan, nogal veelvuldig en luid kraaide had ik gezocht naar een ras met een rustige en niet schel kraaiende haan. 

Zo kwam ik uit op het ras chabo. 

Natuurlijk konden we Laza niet alleen laten komen, we namen er meteen twee dametjes bij voor hem. 

Martha, de broedmoeder van Pippa, leefde niet zo lang, maar Maria bleef vele jaren in de Tok-tuin, waar zij kuikens uitbroedde en opvoedde en verder haar leventje rustig leidde. 

Wiske met kleine Floortje

Zij was de broedmoeder van Nadine en Wiske en hun broertjes en zusje; Nadine en Wiske zijn nog steeds in de tuin te vinden, de broertjes en ook zusje Wilhelmina verhuisden allemaal, naar mevrouw Wies en naar Stolwijk. 

Maria werd in 2017 zelfs broed-grootmoeder toen Wiske haar Floortje uitbroedde. 

Ook Floor scharrelt nog door de tuin, zij is het evenbeeld van haar moeder, prachtig zwart met een klein kammetje en een dito kuifje daarachter. 

Maria op haar oude dag

Maria was al een tijdje niet in orde, ze zag bleek om haar snaveltje, haar kammetje en lelletjes waren niet meer mooi rood gekleurd. 

Ze ging ook elke dag maar even naar buiten om wat te eten en drinken en verder sliep ze op het plateau. Op de stok zitten deed ze niet meer. 

Ik dacht dat ze langzaam zou uitdoven, maar toen ze niet meer op haar pootjes kon staan en telkens omviel werd het allemaal erg sneu. 

Samen met pa Tok ben ik met haar naar de dierenarts gegaan, die haar heeft laten inslapen. 

Maria is elf jaar oud geworden.

Ze ligt begraven onder de Tok-tuin, zoals dat hoort bij een lid van deze familie. 

Vaarwel, lieve Maria, we zullen je nooit vergeten.

Diepe rouw in de Tok-tuin

Jenny

Maria

Ma Tok:

Ik heb een heel droevige mededeling voor u, lezers:

Zowel Maria als Jenny zijn afgelopen week door de dierenarts uit hun lijden verlost. 

Ze waren allebei ongeneeslijk ziek.

Hun "In memoriam" kunt u aanstaande vrijdag lezen.

De familie Tok is in diepe rouw.

Groot en vol veren

Maria:

Wat groeien die kleintjes vreselijk hard! 

Het lijkt wel of het sneller gaat als het niet je eigen kuikens zijn, maar die van een ander. 

Lisa aan de wandel

Vooral die ene, Lisa heet ze, die zwart met witte, is me er eentje. Was pas ontsnapt aan Pippa en liep heel eigenwijs alleen door de tuin te scharrelen. Ik vond het eigenlijk wel een lollig gezicht, dat eigenwijze kleine ding zo in haar eentje aan de wandel en ik had haar graag nog een tijdje vrijheid gegund, maar ik weet hoe naar het is voor een kloek om één van haar kuikens kwijt te zijn, dus ik stuurde haar direct terug naar de kleuterschool van mama Pippa. 

Ze keek me vuil aan, die uk, maar

Pippa heeft haar drietal weer bij elkaar

dat heb ik maar van me af laten glijden. Pippa was opgelucht dat ze haar drietal weer bij elkaar had en ze bedankte me hartelijk voor het thuisbrengen. 

Het wordt inderdaad tijd om die school te sluiten binnenkort, dan kunnen de kleintjes onder leiding van Pip de tuin gaan ontdekken. 

Ik wil best helpen om ze rond te leiden en een beetje bescherming bieden als Jenny en Katie2 ze wat ruw willen leren kennen. Die twee hebben geloof ik nog nooit kuikens gezien in hun leven, dus je kunt het hen niet kwalijk nemen als ze niet weten hoe ze met die ukkies moeten omgaan. 

Katie2 ziet er overigens alweer prima uit. Ze is nog niet zo dik als Jenny, al scheelt dat niet veel meer, maar ze heeft geen kale plekken meer op haar lijf, ze is helemaal

Katie2 ziet er patent uit

bedekt met dons en veren. 

Dat heeft ze razendsnel gedaan, binnen twee maanden van een kale kip naar een mooie hen! Haar achterkant is gelukkig ook begroeid met prachtig dons, het was echt geen gezicht, ze liep in haar blote kont, als ik het zo mag zeggen. 

Ik heb nog niet veel met haar gekakeld, ze is dat helemaal niet gewend, dat kun je aan alles merken. Ze scharrelt door de tuin en als er iets lekkers te snavelen is is ze er als de kippen bij. Ze verdedigt haar hapjes tegenover ons, "de kleintjes," zoals zij en Jenny de krielkippen noemen en

Katie 2 kijkt naar de kuikens

daarbij deelt ze soms een pik uit. Daarna kijkt ze verontschuldigend, ik heb gehoord dat zij altijd de laagste in de pikorde is geweest en dat ze van Jenny heeft geleerd om zich te verdedigen. Ach, ik kan me voorstellen dat het heerlijk is om ook eens te pikken als je altijd zelf het slachtoffer bent geweest. Ik denk dat het wel over gaat als ze hier lang genoeg is, dan leert ze dat er hier altijd genoeg eten en lekkers is voor iedereen en dat je daar niets voor hoeft te doen. 

Ik ben heel benieuwd hoe Katie2 en Jenny zich tegenover de kuikens gaan gedragen als die los mogen in de tuin, misschien roepen de

het drietal met links voor Laura

kleintjes wel kloek-gevoelens op bij hen en gaan ze helpen bij de opvoeding. Ze zullen ze in elk geval leren dat ze gehoorzaam moeten zijn en niet altijd haantje de voorste mogen spelen. 

Nu we het daar toch over hebben: ik denk dat niet Lisa, maar Laura een haantje wordt. Haar kammetje en lelletjes zijn groter en roder dan bij de andere twee. Als dit klopt zouden er twee kleintjes kunnen blijven hier in de tuin. Laura is een mooi kuiken, dus zij zal een prachtig haantje worden als ze is uitgegroeid. Ik weet zeker dat ma Tok weer gaat proberen haar, die dan een hem is, hier te laten blijven, als hulphaantje voor onze LazaRus. Laza wordt oud, net als ik, wij kwamen hier tegelijk in de tuin; ik begin mijn leeftijd te voelen, dus dat zal bij hem wel net zo zijn. Maar we houden vol, het is veel te fijn hier om al afscheid te nemen.

Discriminatie? (waarschuwing: bevat gruwelijke foto)

Maria:

U hebt het wel gehoord van die virus-uitbraak, neem ik aan.
Corona, inderdaad.
Het wordt steeds erger en het is nu ook hier aangekomen.

het ruimen van kippen bij de vogelgriep (foto internet)

Gelooft u mij, ik weet wat het is om over zoiets in angst te zitten.
Weet u nog van de vogelgriep?
En van de enorme aantallen kippen, die zijn "geruimd"?
Er zijn toen heel veel gezonde dieren dood gemaakt, dat weet ik nog heel goed.
Wat ik mij afvroeg is of de mensen zoiets ook zouden gaan doen nu het henzelf betrof.
Zouden zij ook uit voorzorg hele families gaan "ruimen"?
Of hele dorpen of steden? "Natuurlijk niet!" hoor ik u

Maria herinnert zich de ellende nog goed

verontwaardigd uitroepen.
Maar dan is er toch iets vreemds aan de vleugel, of aan de hand, zo u wilt.
Waarom kippen wel en mensen niet als het om het algemeen belang gaat?
De kippen hadden kunnen worden ingeënt, maar dat mocht niet.
Voor het virus dat nu rondwaart is nog geen vaccin beschikbaar, dus de mensen kunnen niet worden beschermd door een prik.
Dan zou ik denken dat de zieke mensen en hun omgeving nu allemaal geruimd zouden moeten worden. Maar dat mag ik niet rondkakelen, anders worden de mensen boos.

gelukkig geen doden bij de Tok-familie

Dit lijkt verdraaid veel op discriminatie, vindt u ook niet?
Het virus zou vanzelf verdwijnen als er geen mensen meer zijn die het kunnen doorgeven.
Maar zo gaan mensen niet met elkaar om, nee, de zieken worden apart gehouden en zo hoopt men alles onder controle te krijgen.
Ik zou willen dat dat indertijd ook met de kippen was gedaan, maar dat was geen optie, er waren niet genoeg stallen om de besmette hennen te huisvesten.

veilig in het Tok-huis

Ma Tok heeft mij uitgelegd dat de mensen het nu best moeilijk hebben. Dat begrijp ik wel, ik ben nog steeds verdrietig om het drama dat ons toen getroffen heeft. Nee, niet ons hier in de Tok-tuin, wij hadden gelukkig geen doden te betreuren, maar ik bedoel in het hele land en zelfs in de hele wereld.
Ik hoop dat de mensen snel van deze ellende verlost zijn, want ik gun hen allemaal een goede gezondheid.
Tot zover over "het virus", ik val u er verder niet meer mee lastig.

Babette, Inge en Hannah (v.l.n.r.)

En dan nu iets totaal anders.

Hannah, Inge en Babette zijn al een tijdje broeds, dat heeft ma Tok allang gezien. Zij zet het drietal elke ochtend buiten om hun pootjes te strekken en te eten en drinken; de eitjes, waarop zij zaten neemt ze mee naar de schuur, zodat er geen kuikentjes in kunnen gaan groeien.
Maar ik heb gezien dat die drie ondeugden drie eitjes onder de bodembedekking hebben verstopt. Ze gaan om de beurt op dit "nestje" zitten, om zo ma Tok voor de gek te houden en toch te broeden.

Laza denkt nog na over de 3 broedende hennetjes

Ik zeg er niets van, maar ik heb Laza al bedachtzaam naar het plekje met de eitjes zien kijken.

Zou hij de drie meiden kunnen overtuigen om hiermee te stoppen? Of zou hij het stiekem wel leuk vinden als er weer eens kuikentjes zouden uitkomen in zijn familie?

Ik persoonlijk denk dat hij het eigenlijk wel druk genoeg heeft met zijn harem, hij wordt ook een dagje ouder, hij kwam tegelijk met mij hier in de Tok-tuin wonen en ik ben ook niet meer de jongste.

We gaan het zien, mensen.
Tot nog toe zijn de drie meiden en hun eitjes veilig.


Ma Tok: een extra hartelijk welkom voor de nieuwe lezers in België.

"DNA onbekend" in de Tok-tuin

Maria:

Op de foto hierboven ziet u mij in een legnest liggen.
Ik was toen broeds, het is alweer jaren geleden dat deze foto werd genomen.

Wiske met haar broedmoeder, biologische moeder en vader

Ik had een heleboel eitjes onder mij liggen, er kwamen uiteindelijk vier kuikens uit, die Wiske, Wendelmoed, Wilhelmina en Winnifred werden genoemd. Wendelmoed, die een haantje bleek te zijn, verhuisde samen met Wilhelmina naar mevrouw Wies. Winnifred verhuisde naar Stolwijk omdat ook hij een haantje was.
Zo bleef alleen Wiske hier in de Tok-tuin wonen.
Dat is allemaal oud nieuws, zult u zeggen en dat klopt, het was in 2015 dat dit alles gebeurde.

Wiske op haar eitje, waar Floortje uit kwam

Waarom we deze oude koeien uit de sloot halen?
Dat zal ik u vertellen.
Er is een lezeres die graag wil weten wie de biologische vader van Floortje is.
Wiske was alleen mijn broeddochter, zij was de biologische dochter van LazaRus en Keetje, van welke laatste zij haar kuifje heeft geërfd.
Wiske heeft in 2017 een kuiken uitgebroed dat erg veel op haar lijkt, dus we nemen aan dat dat kuiken uit een eitje van haarzelf kwam. Dit kuiken werd Floortje genoemd, zij loopt nog vrolijk rond hier in de Tok-tuin, net zoals haar biologische én broedmoeder Wiske

Floortje als kuiken

trouwens. Ik ben dus de broed-oma van Floortje, de broedmoeder van Wiske, maar niet de biologische oma, dat was Keetje, die niet meer onder ons is.
Of eigenlijk juist wel, zij ligt onder de Tok-tuin begraven.

Kunt u het allemaal nog volgen? Misschien helpt het als u een tekeningetje maakt van de biologische en de broedlijn van de kleine Floor.

De biologische moeder is bekend, dat moet Wiske zijn, maar wie is haar vader?
"LazaRus natuurlijk," zult u zeggen. "Hij is de enige haan hier, dus alle hennen stammen van hem af."
Dat hij de enige haan hier is klopt, maar dat is niet altijd zo geweest.
Bovendien zijn Hannah en Inge wel hier uitgebroed, maar hun eitjes kwamen bij Hoogendoorn vandaan, dus daar heeft onze Laza niets mee te maken gehad.

Inge (links) en Hannah (rechts) zijn zijdehoentjes

Ze zijn ook nog eens van een ander ras dan Laza, dus daaraan kan iedereen het al zien, zij zijn zijdehoentjes.
En Barbara en Babette zijn bij Hoogendoorn uit hun eitjes gekropen, dus die zijn ook niet van papa Laza. Ook zij zijn van een ander ras, ze zijn Serama's.
Dan hebben we Yvette en Jenny nog, die komen van mevrouw Angelique uit het oosten van het land, zij zijn legkippen. En Maria is tegelijk met Laza hier gekomen, zij was, samen met Martha zaliger, Laza's eerste gezelschapsdame.
Zo ziet u dat het nog een heel

Anne C, de hulphaan

gepuzzel zou kunnen worden om het vaderschap van alle kippen van de Tok-tuin uit te pluizen.
En dan is er nog een complicerende factor. In de tijd dat het eitje van Wiske, waar Floortje uit kwam, bevrucht werd, waren er namelijk twee hanen hier in de tuin. Niet alleen Laza, maar ook Anne C scharrelde hier toen rond. Hij was de hulphaan van Laza tot hij een coup pleegde, waarna hij naar Stolwijk moest vertrekken.*
En nu gaat het erom met wie Wiske indertijd aan de rol is geweest, om het zo maar eens te noemen.
Omdat zij mijn broeddochter is

Wiske met Anne C

vond ma Tok dat ik deze precaire zaak met haar moest bespreken.
Nu is het zo dat wij hennen over deze dingen minder moeilijk doen dan mensen, dus ik stapte op Wiske af en vroeg haar of zij nog wist door wie zij toen getreden was.
Het was ook nog mogelijk dat zij door beide hanen was gebruikt, om zo te zeggen, dan zou het moeilijk worden om het vaderschap uit te pluizen.
Wiske hoefde helemaal niet na te denken over mijn vraag. Zij was erg gecharmeerd geweest van Anne C,

Wiske met Floortje nog in het broedhok

omdat die, net zoals zij, zowel een kuifje als een kam had gehad.
Dus zij wist zeker dat haar eitjes in die tijd waren bevrucht door Anne C. Zij was best bedroefd geweest toen haar vriend naar Stolwijk moest verhuizen, maar ze had zich erbij neergelegd omdat ze een levend aandenken aan hem had.
Ze is nog steeds extra bezorgd over Floortje, die dus eigenlijk een "liefdeskuiken" is.


Hiermee is het raadsel opgelost, hopelijk tot volle tevredenheid van mevrouw Anne C in de Verenigde Staten van Amerika.

Anne C, de onbetwiste vader van Floortje

*(zie LazaRus en Anne C van 9, 12 en 14 juni 2017).

Het verre oosten: noord en zuid.

Maria:

Omdat ik nu de oudste hen ben van de familie Tok mag ik u het laatste nieuws vertellen over de kippenfamilie van mevrouw Ali. In het verre oosten van het land, inderdaad, dat hebt u goed onthouden.

3 van de 4 zijdehoen-kuikens

Weet u nog dat mevrouw Ali haar zijdehoen haantje en hennetje naar de kinderboerderij had gebracht vorig jaar?
En dat dat stelletje vier mooie kuikens had gekregen?
En dat mevrouw Ali die alle vier had meegenomen naar haar huis?

Ze had gedacht dat twee van de vier kleintjes hennetjes waren, één een haantje en van de vierde was ze nog niet zeker. Haantjes zou ze mogen terugbrengen had de man van de kinderboerderij gezegd. Anders had mevrouw Ali ze niet meegenomen, want met haantjes heeft zij al genoeg ervaring opgedaan in haar woonwijk.

En nu wilt u natuurlijk weten of haar voorspelling klopte.
Dat zal ik u vertellen.

de 4 jonge dieren bij elkaar

De twee die eruit zagen als hennetjes waren dat ook inderdaad. En haar verdenking van het uitgroeien tot een haan van het ene kuiken bleek ook gegrond.
Zij noemde hem Dorus.
En het ene overgebleven kleintje? Dat bleek tot haar vreugde ook een dame in wording, zodat zij maar één van de vier hoefde terug te brengen.
En dat heeft zij inmiddels gedaan.

Dorus mag zijn verdere leven bij de kinderboerderij doorbrengen; hij heeft het daar prima naar zijn zin en hij mag kraaien zo vaak en zo hard hij wil.

Buff, 1 van de Cochins

De meisjes hebben de volgende namen gekregen:
Lady Dy (de witte),
Honey (de kip met het sjaaltje om) en
Mona (de zwarte).
Dorus is de gemêleerde grijs-witte.

Ma Tok kreeg zojuist het bericht dat Honey haar eerste eitje heeft gelegd.
Die dame is er vroeg bij.
Dat er nog maar veel mogen volgen.


Verder heeft mevrouw Ali nog de Cochins Nora en Buff, zodat zij nu vijf hennen in haar hok heeft.
Op de foto hiernaast ziet u één van deze twee dames.










Maar hiermee zijn wij er nog niet.
Het is druk in het oosten van ons land.

het gele waaiertje in de vroege lente

Ma Tok, die nooit goed geweest is in aardrijkskunde, wist niet welke kippenfamilie zich verder in het oosten bevond, die van mevrouw Ali of die van mevrouw Angelique.
Na enig zoeken op Google Maps kwam zij erachter dat beide families zich op ongeveer dezelfde afstand naar het oosten bevinden, maar dat mevrouw Ali wat verder naar het noorden woont, of mevrouw Angelique wat meer naar het zuiden, het ligt er maar net aan hoe u het bekijkt.

Ma Tok kreeg van mevrouw Angelique het bericht dat de moeder van het "gele waaiertje" haar weer te slim af is geweest.
Zij mocht niet meer broeden, maar ze kwam plotseling triomfantelijk met nieuwe kuikens aanzetten.
De ondeugd!

moeder met 1 van haar kuikens

Het zijn weer mooie kleintjes, dat wel, maar het was niet de bedoeling.
Nu ze er eenmaal zijn worden ze natuurlijk goed verzorgd door mevrouw Angelique.
En door de slimme broedhen ook.
Hoeveel kuikens er zijn deze keer?
Dat heeft mevrouw Angelique er niet bij gezegd, dus dat weet ik niet.
We zullen het ongetwijfeld nog horen, want ik hoop dat mevrouw Angelique ons weer op de hoogte wil houden inzake het wel en wee van dit nieuwe gezin.

Ik moet wel constateren dat ma Tok haar kippenfamilie beter in toom houdt dan zij.
Misschien komt dat doordat mevrouw Angelique zoveel dieren onder haar dak heeft te verzorgen. Wist u dat zij een minipaardje heeft dat gewoon achter haar hond aan naar binnen loopt, het mensenhuis in?
Het paardje is met de fles grootgebracht nadat de moeder was overleden bij de bevalling, dus het is gewend dat het in het huis mag komen. Grappig hè?

Ma Tok: met dank aan mevrouw Ali en mevrouw Angelique voor de foto's.

Tienermoeder?

Maria:

Ik geloof toch dat Hannah echt broeds aan het worden is. Ze zit altijd op haar plekje in de hoek en ze verzamelt daar de eieren, die op het hele plateau gelegd worden.

Inge houdt Hannah gezelschap op het plateau

Inge gaat soms een poosje bij haar zitten. Of dat is om haar nichtje gezelschap te houden of om een eitje te leggen, waar Hannah dan op kan gaan broeden, weet ik niet.

Pas haalde ma Tok een groot wit ei van Yvette onder Hannah vandaan, samen met twee kleine eitjes. Hannah heeft Yvette dus ook zover gekregen, dat die boven een ei heeft gelegd, iets wat ze anders in haar eigen hok of in een legnest beneden in het Tok-huis doet. Hannah is een lief hennetje, ze weet iedereen te bespelen met haar onschuldige snaveltje en haar donshaartjes.
Ma Tok haalt haar nog steeds elke

een groot wit ei van Yvette (achteraan) op het plateau

ochtend naar beneden om haar in de tuin te zetten. Ze gaat dan wel even flink eten, vooral de meelwormpjes zijn favoriet.
De laatste dagen krijgen wij ook nog iets anders te snoepen in de tuin. Ma Tok heeft van mevrouw Wies, u weet wel, de mevrouw van Xara en Kenau, een grote zak met groenvoer gekregen. Mevrouw Wies en haar man hebben een tuin, waar ze groente en fruit verbouwen. Nu wilde het geval dat de boerenkool wel heel erg goed zijn best had gedaan, mevrouw Wies kon dat nooit allemaal opeten, dan zou zij wekenlang elke dag hetzelfde op haar bord hebben en dat vinden

boerenkoolplant (foto internet)

mensen niet fijn, geloof ik.
Dus zij bracht een vuilniszak vol met het lekkers naar ma Tok, die ons meteen wat gaf en de rest in de diepvries stopte.
Nu staat die diepvries in de schuur waar ook ons eten staat, dus zij geeft ons tegenwoordig elke dag een portie van die heerlijke groene blaadjes. Of blaadjes, eigenlijk zijn het meer heel kleine groene stukjes; als het uit de diepvries komt kun je het zo verkruimelen. Dat had mevrouw Wies erbij gezegd tegen ma Tok. En die is oud, maar niet te oud om te leren, dus zij heeft die goede raad opgevolgd.

Hannah gaat even snel eten

En zo krijgen wij elke dag boerenkoolsnippers te snoepen.

Wij vinden het helemaal niet erg om elke dag hetzelfde te eten, als het maar lekker is.
Hannah eet hier ook goed van, maar dan rent ze weer zo snel haar pootjes haar kunnen dragen naar haar "broedplekje" op het plateau.
Ma Tok wil niet graag dat Hannah al echt eitjes gaat uitbroeden, ze vindt haar nog veel te jong.
"Je hoeft echt geen tienermoeder te worden hier in de Tok-tuin," hoorde ik ma Tok fluisteren toen ze de kleine bruine donsbal weer eens naar buiten had begeleid. "Groei eerst nog maar even en scharrel lekker vrij door de Tok-tuin voor je aan het kloekschap begint."

En zo is het.

Vreemde mannen (2)

Maria:

Dit is een oude foto, dat kunt u vast wel zien.
Waaraan?
Aan de drie kuikens die er ook op staan.

v.l.n.r.: LazaRus, Maria en Martha

En iedere weldenkende kip weet dat er nu, in oktober, geen kuikens zijn in de Tok-tuin. Waarom Ma Tok deze foto dan uit de oude doos heeft gehaald? Omdat ze hem zo mooi vindt.
Ik was toen nog jong en ik vind mezelf ook een fraai hennetje, al zeg ik het zelf. Nu ben ik al best een oude dame, ik ben al negen jaar hier in de tuin.
Ik kwam samen met Laza en met Martha, die allang geleden is heengegaan. Zij ligt begraven in de tuin, ze was eerst erg ziek en toen was ze er ineens niet meer. Ma Tok zegt dat ze haar had meegenomen naar de dierenarts, die helaas niets meer voor haar

Geertrui en Laza, de andere twee ouwetjes

kon doen dan haar een pijnloos einde geven.
Eerst miste ik haar erg, maar nu ben ik er helemaal aan gewend dat ze er niet meer is. Martha was Pippa's broedmoeder en Pippa is nu ook al niet meer de jongste.
Wij waren een bijzonder stel, zegt Ma Tok. Maria, Martha en LazaRus.
We waren de eerste Chabo's die hier kwamen wonen, daarvoor waren er alleen maar Hollandse kuifhoenders, van wie Geertrui de laatste is.

alle glimt weer prachtig

Na Geertrui ben ik nu, samen met Laza, de oudste van de familie Tok.

Goed, genoeg over de foto boven dit verhaaltje.
Waar ik eigenlijk over wil vertellen is iets heel anders: de vreemde mannen, die hier in de tuin waren.
Ik zeg "waren" want ze zijn weer weg. Alles is nu weer bij het oude en daar ben ik toch wel blij om. Ons net is weer netjes over de tuin gespannen en alle dingen staan weer op hun plek.
Het enige dat veranderd is is de verf op de deuren en raamkozijnen, die is weer

Ma Tok in de spiegelende deur

helemaal mooi strak en glimmend.
Op de foto van de deur kunt u zelfs vaag Ma Tok gewaarworden, die de foto maakte. De glimmende deur werkte daar als een soort spiegel. Onze deur ziet er weer prachtig uit. De mannen hebben zelf ons naambordje schoongepoetst, zodat iedereen nu weer duidelijk kan zien dat hier de familie Tok woont.
Dat laatste vind ik vooral erg fijn. Nu durven er vast geen indringers bij ons binnen te komen, zoals een poosje geleden bij mevrouw Yvonne gebeurde, met de grote ramp als gevolg.

het naambordje op de deur van het Tok-huis

Wij zijn natuurlijk sowieso veel veiliger hier, omdat we in de stad wonen en, nog belangrijker: wij hebben twee hanen om ons te beschermen.
Laza zal echt geen roofdier de kans geven om hier een slachting te komen aanrichten en Iona, die zich ook al aardig een haantje begint te voelen, zal zich vast onmiddellijk bij hem aansluiten om ons, de hennen, te verdedigen. Ik voel me heerlijk veilig hier in de Tok-tuin en helemaal in het Tok-huis.

Zomerkriebels en rare dromen

Maria:

Ma Tok is telkens in ons huis bezig.
Ze heeft niet zo lang geleden alles eruit gehaald en de hele boel schoongemaakt.

volgezogen bloedluis (sterk vergroot)

Daarna werd alles bespoten met wit spul, dat is tegen de luizen, zei zij.
Ik ben blij dat zij die nare kriebelaars aanpakt, want het is echt om gek van te worden als je wilt slapen en ze lopen de hele tijd over je heen te krioelen.
En dan zuigen ze nog bloed uit ons ook.
Wij kregen ook allemaal nog een druppel in onze nek en dat was het dan.
Ma Tok dacht dat alles nu weer in orde was, maar een dag of tien later voelde zij op haar hand een paar van die vervelende luizen lopen. Ze maakte ze snel dood, dus veel last had zij er niet van, maar ze was een beetje boos dat

de 3 kuikens op de voorste rand van het plateau
(de kleine Kenau heeft zich ertussen gewurmd)

er nu toch weer beestjes in ons huis zaten, terwijl ze zó haar best had gedaan.
Het viel haar op dat de naarlingen vooral aan de voorkant van het plateau zaten, daar waar de kuikens altijd met hun drieën op een rijtje zitten als we gaan slapen. Zouden die kleintjes de luizen in het hok hebben gebracht? Zij hadden toch alle drie ook druppels in hun nek gekregen toen ze bij ons kwamen wonen.
Ma Tok spoot de hele voorkant van het plateau nat met een

Iona krijgt de eerste avond druppels in zijn nek

spuitbus en ik hoorde haar mompelen dat ze die drie ukkies vanavond nog een keer een druppel zou geven. En als het dan nog niet over was zou ze hen helemaal nat spuiten met het spul uit die spuitbus.
Oei, dat leek mij helemaal niet fijn voor Iona, Inge en Hannah, maar die luizen zijn ook geen pretje.
's Avonds lukte het Ma Tok om Iona zijn druppels te geven, maar Hannah en Inge waren haar te vlug af. "Dan krijgen jullie ze morgen wel," zei Ma Tok en zo gebeurde.
Ik ben benieuwd of er nu nog steeds luisjes in ons huis zitten. Ma Tok heeft niet veel zin om alles weer naar buiten te slepen en dan weer ons hele huis te

Daantje (links) en Dirkje (rechts)

stofzuigen en in te spuiten, maar als het moet dan gaat ze het toch doen, zei ze.
Dirkje en Daantje waren ook weer eens bezig. Ze zaten de hele tijd te krabben op hun lijf en Laza vroeg al aan hen of ze zoveel last hadden van die nare beestjes. Als dat zo was zou hij het tegen Ma Tok zeggen, dan zouden zij ook worden natgespoten met de spuitbus.
Hij had het nog niet gezegd of de twee ondeugden stopten met krabben. Ik vroeg of de beestjes acuut waren gestorven, waarop Daantje zei: "Hahaha, dachtûh jullie echt dat wè jeuk haddûh?"

Laza en Maria naast elkaar op de stok

Dirkje gierde mee en zei: "Het was gewoon een grrap van ons, wè wildûh kèkûh of jullie errin zoudûh trrappûh." Daantje:"Maarr als Laza durrvoorr gaat zorruggûh dat wè bespotûh gaan worrdûh..." Dirkje:"...dan vindûh wè het niet meerr zo lollig."
Laza knipoogde naar mij (hij zat naast me), ik denk dat hij de boefjes door had gehad. Ik had het wel grappig gevonden als hij niets tegen hen had gezegd en wel tegen Ma Tok, zodat ze allebei bespoten zouden worden, maar misschien was dat een slechte gedachte van mij. Die heb ik de laatste tijd wel vaker,

de plas uit Maria's droom

slechte gedachten.
Ik kan in mezelf vreselijk lachen als ik bedenk wat een ondeugd kan overkomen.
Zo stelde ik me pas voor dat Daan en Dirk samen in een plas vielen, omdat ze iemand nat wilden spetteren.
Ik zag het echt voor me, ze kwamen er kletsnat uit gekropen, uit die plas en ze lachten nog ook.

Ik denk dat het tijd wordt dat er weer eens een geintje wordt uitgehaald hier, dan hoef ik het niet meer in gedachten te beleven. Want ik voel me dan toch een beetje schuldig, alsof ik iemand iets kwaads toewens. En dat is toch niet mijn bedoeling.