Broeden en opvoeden is een zware klus

Pippa:
Maria kwam naar mij toe met een vraag.
Zij vroeg zich af of zij aan geheugenverlies begon te lijden.

Maria en 2 van haar kuikens

Ik begreep eerst niet waarom zij daarmee bij mij kwam, maar toen zij uitlegde dat zij en ik tegelijk kuikens hadden uitgebroed en dat zij dacht dat haar slechte geheugen ook zou kunnen komen doordat zij het toen zo druk had gehad met haar kinderen, begon ik te snappen waar zij heen wilde.
Ze vroeg of ik me nog heel goed voor de geest kon halen hoe het in de tuin was geweest voordat Yvonne en Yvette hier kwamen wonen.
Zij had daar namelijk een beetje moeite mee.
Toen ik vertelde dat ik mij die tijd ook niet meer zo goed herinnerde en dat het net leek alsof de twee grote witte dames met hun rode flaphoedjes hier altijd hadden gewoond, was Maria helemaal opgelucht.
Zij zal toch niet echt gedacht hebben dat zij aan het malen was?

Pippa en haar Xander en Xara

Ik ging mij die tijd van het opvoeden van mijn Xara en Xander weer even helemaal indenken.
Wat was ik toen ontzettend gelukkig, al was het ook wel heel druk geweest.
Eigenlijk is broeden mijn lust en mijn leven. Als het aan mij lag zou ik het hele jaar door óf op eitjes zitten óf kuikens opvoeden. Maar dat vindt Ma Tok niet goed. Zij is bang dat ik dan te erg uitgeput raak.
Bovendien zijn er al zoveel kippen op de wereld, dat ik er niet nog meer bij hoef uit te broeden. En vooral haantjes zijn er in overvloed.

Laza Rus met zijn eerste 2 hennen

Eén haan heeft meerdere hennetjes onder zijn hoede, dus er zijn altijd minder hanen nodig dan hennen.
Dat kan ik begrijpen.
En als broedende kip heb je niet in de poot wat er uit je bebroede eitjes komt kruipen, een haantje of een hennetje.
Dus ja, dan blijven er altijd haantjes over.
En het is niet te doen om die allemaal een goed plaatsje te bezorgen, al heeft mijn Xander dat wel gekregen. En Maria's Wendelmoed en Winnifred ook. Maar dat komt omdat Ma Tok haar best heeft gedaan voor ze.
Nu kan ik Ma Tok natuurlijk wel voor een voldongen feit zetten door stiekem te gaan broeden en dan op een dag met mijn kuikens tevoorschijn te komen, maar ik denk niet dat dat gaat lukken.
Daarvoor let zij veel te goed op ons.

Nieuwsbericht (1)

Maria:
Mijn dochter Wiske kwam mij een heel fijn bericht brengen.

Winnifred en Xander bij hun vertrek uit de Tok-tuin

Het ging over mijn zoon Winnifred en Pippa's Xander.
De laatste herinnering die ik aan hen heb is te zien op de foto hiernaast, toen zij met Pa en Ma Tok meegingen in een kattenmand in de auto.
Ze gingen toen naar Stolwijk, naar Hoogendoorn, waar ik samen met Laza en Martha ook vandaan kwam, jaren geleden. Toen ik hoorde dat zij daar naartoe gingen was ik gerust,
ze zouden daar goed behandeld worden, dat wist ik uit ervaring. Maar ja, je blijft als broedmoeder toch aan je kinderen denken, ook al zijn ze de wijde wereld in gegaan.

Maria, Wiske en Winnifred (rechts)

Van Wendelmoed en Wilhelmina hoor ik geregeld dat het goed met ze gaat bij mevrouw Wies, en Pippa hoort hetzelfde over haar Xara, maar van Winnifred en Xander hadden wij al een hele poos niets meer vernomen.
Wiske was ook benieuwd hoe het met haar broer en halfbroertje ging.
En toen kwam zij mij gisteren vertellen dat Ma Tok tegen haar had gezegd dat zij mij mocht geruststellen over Winnifred.
Hij was verkocht aan een particulier en hij liep met wat hennetjes in een achtertuin rond.
Wat een heerlijk bericht!
Ik heb Wiske geknuffeld van blijdschap. Zij vond dat een beetje gênant, ze is al zo'n grote

Wiske, een grote meid

meid, dan knuffel je niet meer met je broedmoeder, zei ze.
Maar ik was zó blij!
Hoe vaak komt het nu helemaal voor dat je als broedmoeder van al je kinderen weet dat ze goed terecht zijn gekomen? Eigenlijk nooit, denk ik.
Wiske had nog een taak te vervullen.
Ze mocht ook aan Pippa gaan vertellen dat het met haar Xander net zo goed was afgelopen als met broertje Winnifred.
Ik vroeg Wiske waarom zij Pippa en mij niet bij elkaar had geroepen, dan had zij het goede nieuws in één keer kunnen vertellen.
Daarop antwoordde mijn dochter dat zij het heel leuk vond om fijne berichten te vertellen en dat zij het daarom lekker in twee keer wilde doen.
Maar nu ik haar zo had geknuffeld was zij bang dat Pippa dat ook zou doen en dan stond zij helemaal voor gek in de tuin.
Straks zouden de anderen denken dat zij nog een klein kuiken was.
En dat was zij absoluut niet meer.
Ze was tenslotte al bijna vier maanden oud!
En net zo groot als Pippa en ik.
Ze had er nu spijt van dat ze Pippa er niet meteen bij gehaald had.
Maar Pippa is haar broedmoeder niet, dus die zal haar vast niet zo snel knuffelen als ik.
Met die gedachte ging Wiske naar Pippa op zoek, om haar ook blij te maken.

Broer en halfbroer

Wiske:
Ma Tok heeft mij persoonlijk bij zich geroepen om mij iets fijns te vertellen.
Ze zei dat ik het maar aan mijn moeder Maria en aan Pippa en alle anderen moest doorgeven, dan zou zij het aan de mensen vertellen.
Hiermee bedoelde zij de mensen, die de verhalen van de familie Tok lezen.
U begrijpt dat ik mij zeer vereerd voelde.

Wiske en haar broertje Winnifred

En dit is wat zij aan mij vertelde.

Ma Tok heeft contact gezocht met Hoogendoorn, om te horen hoe het ging met mijn broer Winnifred en mijn halfbroertje Xander, die zij en Pa Tok naar Stolwijk hadden gebracht een poosje geleden.
Weet u het nog?
Winnifred en Xander waren daar in een hok gezet met mooie chabo hennetjes van ongeveer hun leeftijd.
Omdat de jongetjes er nogal mooi uitzagen dachten de mensen bij Hoogendoorn dat zij een goed kans maakten om snel verkocht te worden.
En wat blijkt nu?

Winnifred en Xander bij Hoogendoorn

Ze zijn inderdaad allebei al verkocht! Ze zijn uitgekozen door een particuliere koper en ze lopen nu heerlijk in iemands achtertuin rond, met hun eigen harem.
Dat is natuurlijk geweldig nieuws!
Ik ben heel blij dat ik dat aan mijn broedmoeder Maria en aan de broedmoeder van Xander, Pippa, mag vertellen.
Wat zullen zij blij zijn!
En Laza, die de vader van ons allemaal is, dus ook van Winnifred en Xander, zal ook wel

Maria en haar 4 W's

opkijken dat zijn zoons het zo goed doen allemaal.
Ik herinner me nog heel goed dat mama Maria met ons vieren, Wendelmoed, Wilhelmina, Winnifred en ikzelf, Wiske dus, voor het eerst bij het nieuwe huis gingen kijken toen wij in de tuin mochten lopen.
Wat vonden wij dat spannend!
En nu ben ik de enige die nog hier woont, de andere drie zijn allemaal de wijde wereld in getrokken. Zelfs de kleine Xander en Xara zijn weg.
Nu denkt u misschien dat ik jaloers ben op de andere kuikens, omdat die zover hebben mogen reizen. Maar dat is helemaal niet zo, hoor, ik ben nog steeds heel blij dat ik hier mocht blijven wonen bij mijn broedmoeder Maria, mijn echte moeder Keetje, mijn vader Laza en mijn oma Desiree.
Ik ben trots op onze Tok familie en ik wil graag altijd hier in de Tok-tuin blijven wonen.

Trotse vader over zijn zoons

Laza Rus:
Gelukkig is alles weer helemaal oké in de Tok-tuin. En nu maar hopen dat de Geertruitjes iets hebben geleerd van hun laatste grap. Ik zal mijn adem maar niet inhouden...

Winnifred en Xander bij de hennetjes

Mijn zoons zijn nu ook alle drie vertrokken, dat geeft wel rust.
Ik hoef Winnifred niet meer iedere keer te verbeteren als hij weer eens een kraai met dialect laat horen.
Hij en Xander leren ongetwijfeld bij Hoogendoorn heel fraai kraaien, daar zijn genoeg volwassen hanen om het hen voor te doen.
Zij zitten daar in een lekker ruim hok met wat mooie jonge hennetjes.
Ik zou het wel weten, hoor.

Laza Rus met zijn hennetjes Maria en Martha

Ik heb daar trouwens ook gezeten, met Maria en Martha. Wij waren toen nog erg jong, maar kraaien had ik al geleerd, dat kon ik als de beste.
Net als Winnifred en Xander zaten wij bij Hoogendoorn in een hok met hennetjes, om zo kopers te trekken voor ons als stelletje. Zo zagen Pa en Ma Tok ons bij elkaar zitten en zij waren meteen verkocht, of eigenlijk waren WIJ verkocht. Zij namen ons drieën mee naar de Tok-tuin, waar tot dan toe alleen nog maar kuifhoenders woonden, allemaal hennen.
Ma Tok vond dat er toch ook echt een haan bij hoorde.

Xander en Winnifred met "hun" hennetjes

En omdat zij had gelezen dat chabo haantjes niet erg veel en niet erg luid kraaien was zij naar ons komen kijken. Vooral naar mij, natuurlijk, maar zij wilde toch ook graag een paar hennetjes van mijn eigen ras erbij hebben, dus gingen Maria en Martha ook mee. En zo begon ik hier mijn eigen harem, die eigenlijk was samengesteld door Ma Tok, maar daar had ik absoluut geen problemen mee.
Om diezelfde reden zitten Winnifred en Xander nu ook in een hok bij Hoogendoorn, samen met wat dametjes, om zo een grote kans te hebben om gezien en dan ook gekocht te worden.

chabo's: een haantje en 3 hennetjes

Daarmee heb ik hopelijk ook uw vraag beantwoord, mevrouw Jacq, of de jongetjes ook buiten mogen lopen.
Dat is voorlopig dus niet het geval, maar als zij zijn meegenomen door een koper gaat dat vast wel gebeuren.
Het in een hok zitten is voor hun eigen bestwil, zo worden zij eerder opgemerkt en als zij bij een fokker of een liefhebber terechtkomen kunnen zij daar gaan genieten van het leven als haan in een harem, zoals te zien is op de foto hiernaast (van internet).
De hokken van de kippen zijn bij Hoogendoorn allemaal open aan de voorkant, dus frisse lucht krijgen zij genoeg. Ik maak mij dan ook absoluut geen zorgen over mijn zoons, die gaan het wel redden in de wereld.

De verhuizing van Winnifred en Xander (2)

Pippa:
Maria heeft al verteld dat onze zoontjes zijn verhuisd naar Stolwijk.
Dat werd echt nodig, want Winnifred begon te kraaien.

Winnifred voelt zich de baas over Wiske

Niet dat dat nu al klonk als de kraai van een echte haan, dus de buurvrouw zou het waarschijnlijk nog niet als zodanig herkennen. Nee, het probleem was dat Laza zich telkens verplicht voelde om terug te kraaien, om te laten horen hoe het echt hoorde te klinken. En dan probeerde Winni het weer, gevolgd door Laza's verbetering, enzovoorts.
Mijn Xander was nog een beetje te jong om al te gaan kukelen. Als Winnifred er niet was geweest had hij misschien al een poging gewaagd, maar nu moest hij in zijn oudere halfbroer toch zijn meerdere erkennen.

Winnifred zoekt toenadering tot een hennetje

Dat hij ook ging verhuizen kwam omdat Pa en Ma Tok toch Winnifred gingen wegbrengen en Stolwijk nu eenmaal niet naast de deur ligt. Bovendien was het wel fijn voor hem dat hij samen met een flink haantje naar Hoogendoorn ging, nu kon Winni hem een beetje beschermen als dat nodig zou zijn.
Maar dat viel allemaal erg mee. Omdat ze bij een stel lieve chabo'tjes werden gezet ging de kennismaking erg vlot en gemakkelijk. Ma Tok vertelde mij dat zij dacht dat de jongens snel allebei een eigen harem zouden kunnen beginnen, omdat ze erg mooi zijn en ook welopgevoed.
Daar ging mijn broedmoederhart sneller van kloppen, dat zult u wel begrijpen.
Deze zojuist beschreven verhuizing was nog niet de laatste in de Tok-tuin.
Maar daarover een andere keer meer.

De verhuizing van Winnifred en Xander (1)

Maria:
Er is gisteren heel veel gebeurd.
Om te beginnen kwam Ma Tok met een kattenmand de tuin in.

Xander in de mand

De vorige keer dat dat gebeurde dacht ik nog dat er één van de katten naar de dierenarts moest, maar nu zag ik de bui al hangen. Ma Tok ging eerst naar het hok van Pippa en Xander.
Xander werd uit hun hokje gehaald en in de mand gezet.
Hij was het hier niet helemaal mee eens en dat liet hij horen ook.
Toen kwam Ma Tok naar het hok dat ik deel met mijn twee overgebleven kuikens, Winnifred en Wiske. Ik zat op dat moment in het nachthok, omdat ik net een ei moest leggen.
De kinderen waren al naar beneden gegaan, de ren in.

Winnifred en Xander samen in de mand

Dit laatste tot verdriet van Ma Tok, die nu de ren in moest kruipen om Winnifred te pakken te krijgen. En Winnifred liet duidelijk horen dat hij het nog veel minder met Ma Tok eens was dan Xander.
Wat zette dat joch een keel op!
Gelukkig bedaarden ze allebei al snel toen ze zagen dat ze bij elkaar mochten blijven.
De rest van het verhaal heeft Ma Tok aan mij en Pippa verteld toen zij weer terug kwam de tuin in.
De beide jongetjes werden in de auto van Pa en Ma Tok meegenomen naar Stolwijk, een heel eind rijden. Ze zaten gezellig samen zachtjes te zingen op de achterbank, tot groot plezier van de mensen, die voorin zaten.
Bij Hoogendoorn aangekomen werden de haantjes in hun mand

Winnifred en Xander in hun hok bij Hoogendoorn

uit de auto gehaald en naar binnen gebracht.
Door een medewerker werden ze in een hok bij andere chabo kuikens gezet, waar zij eerst vanuit een hoekje samen even afwachtten hoe ze zouden worden ontvangen door de anderen. Toen dat goed uitpakte kwamen ze voorzichtig uit hun hoek en maakten ze kennis met de chabo's, die daar al woonden.
Ma Tok deed nog een heleboel boodschappen, nu ze er toch was, en ging, nadat alles in de auto was geladen, nog even bij haar pleegkinderen kijken.
Die hadden het inmiddels prima naar hun zin.
Ze hadden al vriendschap gesloten en mochten gezellig mee-eten uit de bakjes voer.
Met een gerust hart gingen Pa en Ma Tok weer naar huis. Daar werden alle gekochte dingen uit de auto met de kruiwagen naar de schuur gebracht en toen was het tijd voor het verhaal van Ma Tok aan Pippa en mij over hoe onze kinderen zich prima hadden gedragen, als ware Tok haantjes.
Dat zij maar vele hennen mogen bevruchten en veel kuikens mogen voortbrengen.

Uitvliegen en de gevolgen

Nadine:
Volgens mij zijn de Geertruien weer aan het brainstormen over een uit te halen grap.
Ik zie ze telkens bij elkaar zitten en dan beginnen ze opeens te gniffelen.
Daarna kijken ze om zich heen om te zien of iemand het in de gaten heeft.
Dat is een veeg teken, al moet ik zeggen dat ik wel weer eens uitbundig wil lachen.

op stok in het nieuwe huis

Alles gaat hier nu zo z'n gangetje, Yvonne en Yvette zijn helemaal opgenomen in de groep, het wachten is nu op het verhuizen van Winnifred en Xander naar Hoogendoorn in Stolwijk. Dan komen Pippa en Maria en haar Wiske ook bij ons in het nieuwe huis wonen.
Dat is natuurlijk wel weer even een nieuwigheidje, zij zullen nog helemaal moeten wennen, Pippa en Maria denken vast nog dat zij in ons oude hok wonen. Ze weten natuurlijk wel dat wij een nieuw huis hebben gekregen, maar ze zijn er nog nooit echt in geweest. Het lijkt mij wel heel leuk om hun gezichten te zien als zij er

Maria en dochter Wiske

Pippa

voor het eerst in worden gezet door Ma Tok.
Want ik denk wel dat zij 's avonds niet uit zichzelf ons nieuwe huis in zullen gaan. Dat deden wij tenslotte ook niet. En als zij dan 's morgens wakker worden in het nieuwe huis, wat zullen zij dan opkijken!

Xander

Winnifred

Dat is wel iets om naar uit te zien voor ons, die verbaasde gezichten van Maria en Pippa.
Wiske zal het wel als gewoon accepteren, zij is nog maar een kuiken, die nemen alles wat moeder goed vindt aan als ook goed voor hen.
Ik hoorde vanochtend Winnifred een betere kraaipoging uitproberen, dus ik denk wel dat hij en Xander binnenkort zullen verhuizen om hun eigen harem te gaan stichten. Zij gaan het vast goed doen, net zo goed als Wendelmoed.
Voor Pippa en Maria is het goed dat er dan iets nieuws voor hen is om aan te wennen, zij zullen daardoor wat makkelijker het vertrek van hun kuikens kunnen verwerken.

Jong en oud

Desiree:

steeds meer gezichten en namen

Hoe gaat het met u, lezer?
Kunt u alle verhalen nog een beetje volgen? Het zal wel steeds moeilijker worden nu er zoveel kippen en kuikens zijn in de Tok tuin. Ik merk wel dat ik een beetje oud begin te worden.
Ik moet soms moeite doen om al die gezichten en namen uit elkaar te houden. Gelukkig zijn de kuikens al wat groter en er zijn er ook al een paar uitgevlogen. Ik heb begrepen dat alleen Wiske hier blijft wonen, dat scheelt,
zij is mijn kleindochter, dus haar gezicht en naam ken ik goed.
Het hemd is nader dan de rok, tenslotte.

Wiske en haar broertje Winnifred

Zij is een leuk kipje aan het worden, ze ziet er leuk uit en ze is ook vriendelijk.
Goede genen, denk ik.
Ik hoorde vanochtend een soort van hoestend geluid uit de buurt van het hok van Maria en haar kinderen komen. Dat was Winnifred, die nu toch begint te proberen om te kraaien. Nou, hij heeft nog wel wat oefening nodig, het was nog geen gehoor. Misschien moet hij maar eens aan Laza vragen hoe hij zo'n mooie kraai moet produceren.
Wiske zorgt ook een beetje voor haar broertje, zo kijkt zij telkens om of hij ook wel komt als zij achter moeder Maria aanloopt. Winnifred is nogal eigenwijs, hij loopt niet altijd goed mee.

Desiree's kale plek

Dat heb je zo met haantjes, hè?
Ik heb gisteren ook weer een druppel op mijn kop gekregen. Nee, geen regendruppel, een druppel uit een flesje van Ma Tok, tegen de veerluis. Ik heb weer een kaal plekje bovenop mijn kop, midden in mijn kuif. Geen gezicht natuurlijk, maar het ergste is de jeuk.
Ik hoop dat die luizen er snel vandoor gaan voor die druppel, dan kan mijn kuif weer mooi vol en dicht worden.
Gelukkig word ik nog niet gepikt door de anderen, anders moet ik straks weer een elastiekje om mijn kuifveren en dan loop ik weer voor gek met een staartje op mijn kop.
Of ik word weer alleen opgesloten in een hokje, ook geen fijn idee. Weet u het nog, dat dat gebeurde vorig jaar? (zie "Modern kapsel" van 24 oktober 2014).
Als het even kan wil Ma Tok dat voorkomen. En ik ook.
Dan liever een druppel op mijn kop.

Verwennen

Nadine:
Ma Tok heeft weer eens een nieuw idee.

lekker scharrelen met zijn allen

Omdat wij, als de kleintjes met hun moeders vrij door de tuin lopen, telkens hun openstaande hokken ingaan om van hun lekkere kuikenvoer te snoepen, heeft zij de kuikens en de kloeken al uit hun hok gelaten voordat wij uit ons huis mochten.
De deuren van de hokjes heeft zij gesloten.
En toen de kinderen en hun moeders lekker door de tuin aan het banjeren waren deed zij onze deur pas open. Om te voorkomen dat de kuikens honger zouden krijgen heeft zij snoepvoer en gewoon voer door de hele tuin gestrooid voor ons allemaal.
Nu kunnen wij dus heerlijk scharrelen met ons allen.

broedmoeder Maria en dochter Wiske

Ik vind het een goed idee van Ma Tok. Zo kan vooral Wiske alvast wennen aan het met iedereen in de tuin omgaan.
Maria begeleidt haar broeddochter hierbij heel goed. Natuurlijk moet zij ook nog op Winnifred letten, die is behoorlijk eigenwijs geworden nu Wendelmoed is vertrokken.
Ik heb hem nog niet horen kraaien, maar dat komt vast ook binnenkort. Het scheelt misschien wel dat Wiske iets groter van stuk is dan haar broertje, omdat een kuifhoen nu eenmaal groter is dan een chabo.

kuikenvoer

Aan de ene kant vind ik het jammer dat wij nu niet van het kuikenvoer kunnen eten, maar aan de andere kant hebben wij nu zoveel heerlijk snoep gekregen van Ma Tok dat ik dat al bijna vergeten ben.
En het is natuurlijk ook zo dat het kuikenvoer al bijna op is, zodat wij het nu echt moeten gunnen aan de nog aanwezige kinderen, Wiske, Winnifred en Xandra, die we inmiddels allemaal Xander noemen.

Pippa en Xander

Zij moeten er nog van groeien en wij eten het alleen maar voor de lekkerte.
Moeder Pippa houdt haar Xander dicht bij zich. Hij is ook nog erg jong, twee weken jonger dan Wiske en Winnifred. Als Xander zijn moeder even uit het oog verliest begint hij hartverscheurend te piepen. Pippa komt er dan meteen aangerend om hem te troosten en gerust te stellen, heel aandoenlijk om te zien.
Ik weet niet of het goed is voor Xander om "enigst kind" te zijn geworden, nu zijn zusje weg is, hij eist wel erg veel aandacht op. Maar ach, hij is ook nog wel erg klein. Het zal wel goed komen. Over een poosje moeten hij en Winnifred naar dierenhandel Hoogendoorn in Stolwijk verhuizen.
Daar zoeken ze dan een goed plaatsje voor hen om de baas te gaan spelen over een paar hennetjes. Tot het zover is zullen wij hen nog maar even lekker verwennen.
Het kuikenleven is maar kort en het volwassen leven duurt nog lang genoeg.

Beginnende kennismaking

Vera en Vita:
Yvonne en Yvette en Maria en haar vier kinderen zijn gisteren de hele dag in de tuin geweest.
En daarmee bedoelen wij dat zij los liepen, gewoon tussen ons, de anderen, in.
Heel gezellig, wij konden zo beter kennis maken met alle nieuwe Tok-leden.
Yvonne en Yvette liepen door de tuin alsof ze nooit anders gedaan hadden.
Dat vonden wij heel knap van hen, wij herinneren ons nog dat wij de eerste keer best een beetje voorzichtig waren. Misschien komt het omdat Ma Tok de twee witte hennen en de kleintjes van Maria al in de tuin had gelaten toen wij nog in ons huis zaten.
Toen wij allemaal naar buiten kwamen uit onze huisdeur ging Maria met haar kinderen wel een poosje onder de struik zitten, om een beetje uit het gezicht te zijn.

Yvette op bezoek bij Pippa

Yvonne en Yvette kwamen bij de deur van ons huis kijken. Dat kwam door hun nieuwsgierigheid, maar misschien ook wel een beetje omdat Ma Tok bij onze deur lekkers strooide voor ons.

Daarna gingen de twee nieuwe dames op bezoek bij Pippa, die nog met haar kuikens in haar hokje zat.
Pippa had een paar dagen geleden nog duidelijk te kennen gegeven dat zij ook wel weer eens vrij rond wilde lopen, maar toen Ma Tok haar hokje open deed bleef zij met haar kinderen toch maar veilig binnen.
Wij vinden Pippa's kleintjes ook nog wel erg klein om al los rond te lopen en blijkbaar was Pippa dat bij nader inzien toch wel met ons eens.

v.l.n.r. Keetje, Winnifred, Desiree, Wendelmoed,
Wilhelmina, Wiske, Maria

De vier kuikens van Maria bleven dicht bij elkaar.
Dat was fijn voor Maria, anders kan zij ze nooit allemaal in de gaten houden en verdedigen als dat nodig is. Gelukkig kwamen Wiske's moeder Keetje en haar oma Desiree Maria helpen.
Zij pasten op hun (klein-) dochter, en tegelijk ook op haar broertjes en zusje. Maria was hier blij mee, nu kon zij even genieten van het vrij in de tuin rondlopen.
's Avonds ging iedereen weer in zijn eigen hok, daar hielp Ma Tok een handje bij.

En toen wij allemaal op de stok zaten kwamen de Geertruien nog met een bijzonder verhaal, maar dat mogen zij de volgende keer zelf vertellen.

De verhuizing (dag vier) en grote schoonmaak

Pippa:
U hoort nu elke dag iets over het nieuwe huis, maar u bent vast ook wel nieuwsgierig naar mijn kuikens.

Xara (links) en Xandra (rechts)

Ik kan u meedelen dat zij groeien als kool en dat zij voor geen meter meer luisteren naar wat ik zeg. Ze springen over mij heen en gaan gewoon hun eigen gang. Ik weet dat dat hoort bij het opgroeien, maar het lijkt wel of dit bij ieder nestje eerder gebeurt.
Ma Tok heeft gisteren naar de kammetjes van mijn kuikens gekeken en zij denkt dat Xandra een haantje zou kunnen zijn en Xara een hennetje.
Maar eigenlijk is het nog veel te vroeg om hier iets over te

v.l.n.r.: Wilhelmina, Winnifred, Wendelmoed, Wiske

zeggen.
Ma Tok ging ook bij Maria's kinderen kijken. Die worden echt al heel groot, je zou ze al halve kippen kunnen noemen.
Het is nu heel duidelijk dat Wendelmoed in elk geval een haan is, hij kraait er lustig op los. Het klinkt nog niet fraai, maar hij doet zijn best, zullen we maar zeggen.
Ziet u het kuifje van Wiske? Grappig, hè?
Ma Tok denkt dat zij een hennetje is, maar misschien is hier de wens de moeder van de gedachte.
Toen Ma Tok het deurtje van de ren van Maria's hok open deed om een paar foto's te maken was Wendelmoed haar te slim af, hij vloog over haar heen naar buiten.

De ontsnapte Wendelmoed

Die is echt brutaal!
Ma Tok heeft een foto van hem gemaakt waarop u duidelijk kunt zien dat hij buiten het hok zit. Even later had zij hem te pakken en zette zij hem weer veilig bij moeder Maria in het hok.
Daar kreeg hij flink op zijn kop van Maria, zij was zó geschrokken toen hij ineens naar buiten vloog. Ze was natuurlijk gewoon blij en opgelucht dat hij weer terug was, maar ik weet uit ervaring dat je dan boos bent op de ondeugd, omdat hij je in

allemaal weer in de ren

angst heeft laten zitten.
Wie ook ontsnapte gisteren was Laza.
Ma Tok was de tuin aan het opruimen, in verband met de feestelijkheden van aanstaande maandag, en zij wilde de grote groene voerton in het nieuwe huis zetten. Omdat die ton nogal zwaar was had zij hier al haar aandacht bij nodig en zo zag zij niet dat Laza haar scherp in het oog hield om, zodra hij een opening zag, die te gebruiken om langs haar heen naar buiten te vliegen. En even later, toen er een andere ton naar binnen werd gedragen, volgde Nadine Laza's voorbeeld.

het hok is schoon en ingericht voor de nieuwe legkippen

Ik kon het allemaal zien vanuit mijn hokje, ik zat eerste rang, zou je kunnen zeggen. Ma Tok heeft toen de deur van de ren maar opengezet, zodat alle kippen de tuin in konden.
Dat deden zij natuurlijk, niets is zo fijn om, na een poosje opgesloten te zitten, weer heerlijk de hele tuin te kunnen gebruiken. Ikzelf verlang hier ook hevig naar, maar dat is nu eenmaal de prijs die je betaalt voor het uitbroeden van kuikens.
Ma Tok ging ons oude hok helemaal leeghalen en schoonmaken, daarna maakte zij het klaar voor de nieuwe legkippen, die binnenkort

het nachthok wacht op de nieuwe bewoners

gaan komen.
Ik ben zo benieuwd wanneer zij hier in de tuin komen wonen en hoe zij eruit zien en wat hun namen zullen zijn. Deze keer geeft Ma Tok de nieuwe hennen hun naam, want Laza is niet hun vader, dus hij heeft daar nu niets over te zeggen.
Pa en Ma Tok zijn vandaag met de auto weggereden en zij hadden een poezenmand bij zich. Zou er weer één van de katten ziek zijn en naar de dierenarts moeten? De arme ziel, ik heb nu al medelijden met hem of haar, niemand gaat graag naar de dokter en katten al helemaal niet.

Verder kan ik u nog meedelen dat iedereen gisterenavond weer zelf naar binnen was gegaan in het nieuwe huis en behalve Keetje zaten ze allemaal op de stok. 's Morgens had Ma Tok twee eieren geraapt en Keetje lag op drie eieren in een legnest.
Hiermee lijkt het van de leg zijn ook weer over.
Het gaat goed met de verhuizing.

Vorderingen (3)

Laza Rus:
Ik heb het wel gehoord, hoor, al probeert Maria het nog voor mij verborgen te houden.

Wendelmoed

Eén van haar kuikens was aan het proberen te kraaien. Wendelmoed was het, ik weet het zeker.
Zij is dus een HIJ.
Ik dacht het al, zij, of liever, hij, was van het begin af aan de brutaalste.
Hij sprong al heel snel op de stok in het hokje en hij wilde ook telkens op zijn moeders rug zitten.
Hij is er vroeg bij, die jongen.
Een echte zoon van zijn vader.

Winnifred is ook vast een haantje, die heeft ook een rood, duidelijk aanwezig kammetje. Hij is wel veel bescheidener dan zijn broertje, maar als hij ergens zonder Wendelmoed zou zijn kan dat zomaar veranderen. Dat hebben wij hier al meer meegemaakt. Het haantje dat niet kraaide begon, zodra zijn broertje weg was, veel harder te roepen dan dat broertje ooit had gepresteerd. Daar kun je je dus flink op verkijken.

Winnifred

Ma Tok had toen al even gedacht
dat zij een zeldzaam, niet kraaiend, haantje had in haar tuin, maar dat viel tegen.
Ik denk dat het binnenkort tijd wordt dat Maria en haar kuikens zich bij ons gaan voegen.
Dan kan ik de jongens wat beter kraailes geven, het gaat makkelijker als ik echt oog in oog met hen kan staan, niet door gaas gescheiden.
Ma Tok denkt dat het het beste is als we hiermee nog even wachten tot ons nieuwe huis klaar is, anders moeten die kleintjes twee keer achter elkaar van hok wisselen, dat is een

kippentrappen en hordeur

beetje veel voor die ukkies.
Er zijn niet alleen vorderingen op het gebied van de kuikens.
De timmerman was vrijdag de hele dag niet hier geweest, dus ik begon me al zorgen te maken, maar Ma Tok zei dat hij in de werkplaats dingen voor ons huis aan het maken was.
En gisterenochtend kwam hij alles hier brengen.
Nou, toen ik die hele berg spullen zag, die hij speciaal voor ons op maat had gemaakt, begreep ik wel dat hij daar een hele dag voor nodig had gehad. Toen moesten al die dingen nog in het schuurtje worden geplaatst.
Dat werd ook nog een hele klus.
Ma Tok kan dan gaan schilderen, de trappen en de hordeur. En als de timmerman weg is kan zij ook de muren gaan sauzen en de vloer insmeren, zodat het allemaal goed afwasbaar wordt.
Ma Tok zegt dat het allemaal mooi gaat worden. En vooral ook heel praktisch, wat schoonmaken betreft. Zo zal zij in ons nieuwe huis zich niet meer helemaal dubbel hoeven te vouwen om in de ren te komen. En dan er weer uit.
Het was wel een erg grappig gezicht als zij dat

allemaal kleine plankjes

deed, ik heb er wel eens stiekem om gelachen. Wat zijn mensen toch onhandig groot.
De timmerman had een collega meegebracht, zodat zij samen alles op zijn plaats konden tillen en vastmaken.
Vooral de grote plaat, die de vloer van ons plateau moet vormen, is zwaar en onhandig om op te tillen, dus een extra mannetje was niet overbodig.
De extra man vertrok en toen werd er flink getimmerd, wij gingen maar even niet teveel in de buurt van het schuurtje,
want dat getimmer maakte best veel lawaai en daar houden wij niet zo van.
We gingen pas kijken toen de meeste herrie voorbij was.

En ik moet zeggen: er was heel veel werk verricht, je kon al goed zien hoe het allemaal zou gaan worden.
Wat knap van Ma Tok om dat allemaal te bedenken.
En van de timmerman, om al die gedachten van Ma Tok te begrijpen en uit te voeren.