In memoriam: Saartje

Ma Tok:

Saartje kwam samen met Sandra bij ons in de Tok-tuin wonen in augustus. 

U kunt het verhaal over haar komst lezen bij "Sandra en Saartje vertellen hun verhaal" van 27 augustus.

Sandra en Saartje samen in de tuin

Pa Tok en ik hadden de beide dames gehaald omdat Soestdijk leeg stond en er dus wel plaats was voor een paar kippen, die gered waren van de slacht. 

Nu waren Sandra en Saartje niet door mensen uit een grote stal opgehaald, nee, ze waren gevonden in een bos, waar ze met hun tweeën rondzwierven. Omdat ze nogal timide waren konden ze niet bij andere grote kippen geplaatst worden, ze werden daar telkens aangevallen en gepikt en zo kwamen ze hier bij ons terecht. 

De krielkipjes zouden hen er niet zo

samen in het nachthok van Soestdijk

snel onder krijgen en dat bleek inderdaad te kloppen. 

Al snel waren beide grote bruine dames helemaal thuis in de tuin en liepen ze overdag gewoon tussen de kleintjes rond. 

Ze bleven wel in Soestdijk slapen, gezellig samen met z'n tweetjes. 

Er werd regelmatig een enorm bruin ei gelegd, of dat van Sandra of van Saartje was is mij nooit helemaal duidelijk geworden, misschien legden ze om de beurt een ei, dat kan ook nog. 

Saartje en Quinoa

En juist toen het spannend begon te worden met kleine eitjes in Soestdijk was Saartje opeens dood. Ze lag stil in het nachthok, terwijl Sandra een beetje bedeesd op mij afkwam toen ik de tuin in kwam om de deur van het Tok-huis open te zetten. 

Omdat de beide meiden altijd met een noodvaart op mij af kwamen schommelen vond ik het al vreemd dat er nu maar één naar me toe kwam en dan ook nog een beetje aarzelend, alsof er iets niet klopte. En dat was natuurlijk ook zo. 

Saartje in de tuin

Ik heb Saartje voorzichtig uit Soestdijk getild en haar de volgende morgen vroeg, toen de deur van het Tok-huis nog dicht was, begraven in de tuin. Sandra kwam erbij staan toen ik aan het graven was, ze heeft heel wat wormen soldaat gemaakt, maar toen haar maatje in het graf verdween stond ze stilletjes toe te kijken. Zo hebben wij samen gerouwd om Saartje. 

En later was er een bijeenkomst van alle kippen, ik denk dat ze Saartje ook misten. 

Sandra te midden van de kleintjes

Toen Sandra voor de tweede keer helemaal alleen in Soestdijk was gaan zitten voor de nacht heb ik haar bij de anderen in het Tok-huis gezet, zodat ze met elkaar waren. De volgende morgen kwamen alle kippen blij naar buiten, met Sandra tussen hen in. Ik hoop dat ze troost vindt bij de anderen, zodat ze zich niet meer alleen voelt.

Vaarwel, lieve Saartje, je was een schat van een kip. 

En al was je maar kort bij ons, we zullen je niet vergeten.

Rouw in de Tok-tuin

 Ma Tok:

Onze lieve Saartje is overleden.

Ze lag op een ochtend zomaar dood in het nachthok van Soestdijk.

Sandra mist haar erg en ook de rest van de familie Tok is in rouw.

Aanstaande vrijdag kunt u haar in memoriam lezen.

Vreemde eieren

Sandra en Saartje:

Wij leggen ons ei altijd netjes in de bodembedekking van het nachthok van Soestdijk, waar wij wonen. 

Sandra in het nachthok van Soestdijk

Dat is onze veilige plek in de Tok-tuin. 

De andere kippen leggen hun eitjes meestal in het Tok-huis, ook in de bodembedekking. Eerst hadden ze legnesten, maar die heeft ma Tok weggehaald omdat daar steeds muizen in kropen om hun kindertjes er in groot te brengen. Het was daar in die nesten lekker warm, vooral als er een kip op ging zitten om een eitje te leggen of om het warm te houden. En ma Tok vindt muisjes heel lief, maar ze wil ze niet bij ons in de slaapkamers hebben. En ook niet in de tuin en al helemaal niet in het mensenhuis. Wat zegt u? Daar wonen toch katten? Ja, dat is waar, maar die komen niet beneden, die gaan altijd

Igor op de schutting van het terras boven

via het terras de andere kant op, naar de Hoftuin en de rest van de buurt. 

Dat geldt dan alleen voor de kater, Igor, de twee poesjes Lotje en Cieniy blijven dichter bij huis, die komen het terras eigenlijk niet af. Hoe dan ook, de muizen hier in de tuin hebben geen last van de katten, volgens mij weten ze niet eens dat die voor hen zo gevaarlijke dieren daar wonen. 

Maar nu gaan we weer terug naar het leggen van eieren, we zijn helemaal afgedwaald door die muizen. 

Wij leggen ze dus in Soestdijk en de

Pippa en Babette leggen een eitje in het Tok-huis

anderen deponeren ze in het Tok-huis. Een heel enkele keer legt een jong hennetje, dat nog niet beter weet, een eitje zomaar midden in de tuin, maar dat is meestal na één keer wel over, hun moeder vertelt hen dat ze dat niet moeten doen, omdat de tuin niet geschikt is voor een eitje. Nee, voor je het weet staat ma Tok er met haar grote laarzen bovenop en daar gaat al je moeite. 

Nu weet u misschien dat onze eieren best groot zijn en bruin van kleur. Die van de anderen zijn veel kleiner en wit, creme of heel lichtbruin. Ze zijn dus duidelijk te onderscheiden van die van ons. 

Dus wie schetst onze verbazing

ei van Sandra/Saartje (links) en één van de "kleintjes"

toen één van ons haar ei had gelegd in Soestdijk en dat een klein creme eitje bleek te zijn. We kakelden er lange tijd over maar we kwamen er niet uit. En het gekke was dat de ander de volgende dag ook zo'n eitje achter zich vond. 

Ma Tok haalde de eitjes gewoon weg en bracht ze naar de schuur, waar alle eieren in verdwijnen. Maar wij begrepen er niets van. Waren we ziek? We keken elkaar aan om te zien of we opeens in kleine kipjes waren veranderd, maar we zagen er nog net zo uit als een paar dagen geleden. 

Saartjes geknipte achterkant

De volgende dag kwam er gelukkig weer een gewoon ei, maar de dag daarop was er weer zo'n kleintje. Wat zou er toch aan de vleugel zijn? We piekerden en kakelden maar we kwamen er niet uit. 

Saartje heeft de laatste tijd een beetje een vieze kont, om het maar plat te zeggen. Nu heeft ma Tok de vieze veren daar weggeknipt omdat ze bang is dat daar eitjes in gelegd zullen worden door vliegen. Niet dat die er zijn in de winter, maar je weet het maar nooit. 

Zou het daar mee te maken hebben? 

Wat denkt u?

 

Probleempje

Sandra en Saartje:

Wij hebben een vervelend bericht voor u, lezers.

Nee, er is niemand dood, gelukkig niet.

Wat er dan aan de vleugel is?

U kunt beter vragen wat er aan de hand is in dit geval.

Soestdijk, de woning van Sandra en Saartje

Er komt een tijdje geen nieuw Tok-verhaaltje voor u om te lezen en dat is niet omdat er niets gebeurt in onze tuin. 

Nee, het komt door ma Tok. Zij is zo dom geweest om op straat op haar snavel te vallen. 

Nu zult u zeggen: met een kapotte snavel kun je toch wel een verhaaltje schrijven? En daarin hebt u dan gelijk. Maar die kapotte snavel, die bij mensen "neus" heet, is niet het enige. Nee, ze heeft ook haar pols gebroken en nu is het erg moeilijk voor haar om te schrijven. Of onze verzorging eronder lijdt?

het Tok-huis

Een beetje wel, moeten wij eerlijk kakelen, maar zij doet haar best en pa Tok helpt gelukkig ook mee. 

We hebben nog geen honger of dorst hoeven te lijden, maar onze woningen worden zo langzamerhand een beetje vies. Gelukkig heeft mevrouw Wies, die ook kippen heeft gehad, aangeboden om onze verblijven een keer schoon te komen maken. 

Ma Tok gaat haar binnenkort vragen dat te doen, dit natuurlijk in ruil voor onze heerlijke eieren, dat begrijpt u wel. Tot zolang redden wij ons wel. 

We hopen dat u het ook even zonder ons kunt stellen.

Sandra en Saartje vertellen hun verhaal

Sandra en Saartje:

Zo, nu mogen wij ons verhaal doen. 

Natuurlijk hebben wij er alle begrip voor dat Olga voorrang had, maar u moest wel erg lang wachten op onze geschiedenis. 

Sandra en Saartje in de ren in de Tok-tuin

Wij herinneren ons niet alles meer, maar wel weten we nog dat we in een bos werden gedumpt door onze eigenaar. Hij zette ons gewoon uit de auto en reed weg, zonder naar ons om te kijken. 

Eerst ging het nog wel, maar toen het donker begon te worden wilden we ons hok binnengaan om te slapen, maar we konden het niet vinden. Wat moesten we nu? Omdat het ook nog begon te regenen gingen we onder een boom zitten, maar we voelden ons niet echt veilig op de grond. 

bos (foto internet) 

Gelukkig heeft een boom takken, waar je op kunt zitten, we vlogen dus een beetje omhoog en kozen een mooie dikke tak uit, waar we dicht tegen elkaar aan op gingen zitten. Zo bleven we een beetje droog en ook iets veiliger. We hoorden wel allemaal vreemde geluiden om ons heen, dat was niet fijn, want we wisten niet of die geluiden soms gemaakt werden door dieren, die ons kwaad wilden doen. 

De volgende morgen gingen we op zoek naar eten. Dat was er niet veel, we deelden een worm, die zo dom was om vlak voor onze snavels

veilig in het nachthok van Soestdijk

uit de grond te komen, maar dat was het dan wel. We zochten naar besjes en zaadjes, maar erg veel vonden we niet. 's Avonds kropen we hongerig en nat weer op onze tak en vielen we in slaap met knorrende magen. 

Zo ging dat een tijdje door, totdat we een mens zagen lopen. Zou die ons eten komen brengen? We renden naar hem toe, maar eten had hij niet bij zich. Hij praatte wel tegen ons, hij vroeg waar we

kennismaking met de familie Tok

vandaan kwamen, maar dat wisten wij niet goed meer. Hij nam ons mee en zette ons in een hok en we kregen eten en drinken. Wat smaakte dat allemaal heerlijk! 

Maar wij waren daar niet de enige kippen, er waren anderen, die ons er niet bij wilden hebben. We mochten niet eten van hen en als we het hok in wilden gaan werden we gepikt. De man bracht ons naar een mevrouw, die ons in een hok zette in haar tuin, ook daar kregen we eten en drinken en mochten we in een hok slapen. Maar hier waren ook kippen en hanen, die ons niet wilden accepteren. 

Gelukkig gebeurde er toen iets moois: een man en een vrouw

De andere leden van de familie Tok zijn kleiner

kwamen met een auto ons ophalen, we reden heel ver en daarna kregen wij een eigen hok in een tuin, waar ook andere kippen waren en een haantje ook, maar deze kippen waren allemaal veel kleiner dan wij. We maakten kennis met hen door het gaas van een lange ren, die we ook nog hadden gekregen van de vrouw, die ma Tok bleek te heten. Het was daar een gezellige boel en het haantje ging voor ons dansen.

de familie Tok met Sandra in hun midden

Nou, deze kippenfamilie wilde ons duidelijk wel in hun tuin hebben, en als ze lelijk zouden gaan doen waren wij in elk geval veel groter dan zij. Maar ze waren allemaal aardig en zodra we uit de ren mochten gingen we vriendschap sluiten met hen. Het haantje, tsaar Nikolaas, slooft zich nog regelmatig voor ons uit, maar ons treden kan hij niet, denken wij, daarvoor is hij veel te klein. Maar mooi is hij wel en aardig ook. 

Wij zijn eindelijk op onze eindbestemming aangekomen en we hebben het goed hier.

De nieuwe bewoners van Soestdijk

 Pavlova:

Er is iets heel belangrijks gebeurd in onze tuin. 

Er zijn twee nieuwe bewoners bij gekomen. 

Sandra (achteraan) en Saartje Tok

Ze slapen niet bij ons en ze scharrelden eerst ook nog niet door de tuin, maar ze zijn er toch. 

Ze wonen in Soestdijk en ze hadden de grote ren er ook bij gekregen van ma Tok, zodat wij goed kennis konden maken met hen. 

En dat deden we ook allemaal. 

De eerste die bij hen ging kijken was tsaar Nikolaas; dat is normaal, hij is tenslotte de baas hier en deze twee nieuwe dames zouden ook tot zijn harem gaan behoren. 

Hij keek zijn ogen uit en begon te kraaien dat het een lieve lust was. Dat zat dus wel goed, dacht ik, ze bevallen hem wel. 

De kippen in de ren keken naar hem

Sandra bekijkt het nachthok

en gingen toen weer door met wat ze aan het doen waren, namelijk: hun nieuwe hok verkennen. Ze zagen er best goed uit, niet heel mager of kaal, zoals de anderen mij hadden verteld dat geredde kippen er meestal uitzagen. Ze hadden wel een beetje rare poten, die zagen er wat pijnlijk en dik uit, maar ze leken er geen last van te hebben, ze scharrelden lekker rond in de rennen, die ze tot hun beschikking hadden. 

Nadat ze een beetje tot rust waren gekomen ging ik eens voorzichtig bij hen kijken. 

"Hallo dames," kakelde ik, "zijn jullie tevreden met jullie nieuwe huis?" Ze keken elkaar aan en één van hen, de donkerste, kakelde

Saartje in de ren

terug: "Jazeker, het is een goed huis, met een solide nachthok en wel drie rennen, dat is ruim genoeg voor ons. En er is ook goed voer en lekker water, dus we hebben alles wat we nodig hebben. Ik heet Sandra, trouwens, aangenaam." 

Ik vertelde dat ik Pavlova heette en vroeg aan de andere grote bruine kip hoe zij heette. "Ik ben Saartje," kakelde zij, "wij hebben onze namen vandaag gekregen." 

"O," kakelde ik, dan heten jullie Sandra en Saartje Tok, welkom in de familie." Daar hoorden ze van op, dat ze ook een achternaam hadden en dat ze nu bij een familie behoorden. Dat was hen nog nooit

tsaar Nikolaas danst voor Sandra en Saartje

overkomen, ze waren er erg blij mee. 

"Die ... eh ... vreemde vogel die zich hier net zo stond uit te sloven, is dat de haan hier?" vroeg Sandra. 

Ik schoot in de lach en kakelde dat dat inderdaad onze haan was en dat hij hen waarschijnlijk erg mooi vond en dus een dansje voor hen had gemaakt om dat te tonen. 

"O, echt?" kakelde Saartje, "het is de eerste keer dat een haan ons zo mooi vindt, ik ben helemaal perplex. Maar betekent dat ook dat

Nikolaas is trots op zijn nieuwe dames

hij ons wil treden?" 

"Dat denk ik wel," kakelde ik, "maar dan heeft hij wel een keukentrapje nodig, ben ik bang." De twee bruine meiden begonnen hard te lachen, zo hard, dat onze tsaar kwam kijken wat er aan de vleugel was. 

"Wees welkom, mooie dames," kraaide hij, "ik ben de haan hier en mijn naam is tsaar Nikolaas. 

Mag ik ook meelachen?" 

Nu begonnen Sandra en Saartje nog harder te lachen en ik kon mijn snavel ook niet meer dicht houden. Ik legde aan Nikolaas uit dat het

Sandra en Saartje los in de Tok-tuin

een hennengrapje was en dat hij als haan dat niet zou begrijpen. 

De nieuwe meiden keken mij bewonderend aan en kakelden later dat ze mijn smoesje erg slim hadden gevonden. Daarna lachten we nog wat na en toen kwam ma Tok met een verrassing: omdat het zulk mooi weer was kon ze een poosje bij ons zitten en dat betekende dat Sandra en Saartje uit hun ren mochten om de tuin te gaan verkennen. Ma Tok legde overal gierststengels neer, zodat we allemaal iets lekkers hadden om te snoepen en ja hoor, daar kwamen ze de ren uit, de twee grote meiden. 

Hoe dit verder afloopt hoort u volgende week.