In memoriam: Angelique

Ma Tok:

Angelique kwam bij ons wonen in 2022, ze was één van de zogenaamde "bofkipjes" die ma Tok bij Hoogendoorn had gehaald om hier in de tuin een tweede kans te krijgen. 

de 5 A's bij elkaar

Ze kwam samen met Annemarie, Amalia, Alexia en Ariane, alle vijf kipjes die niet meer door hun vorige eigenaar verzorgd konden worden. Al snel werden deze kleintjes ziek, Annemarie overleefde het niet maar de anderen werden weer gezond. 

Amalia en Alexia werden vermoord door de hier binnen geslopen poes Luna en Ariane stierf een natuurlijke dood. 

Angelique (links) en Wendy

Angelique sloot vriendschap met Wendy, nadat diens vriendinnetje Willeke was overleden. Ze sliepen elke nacht samen in de grote struik achter in de tuin. 

Ook waren zij beiden lid van de filosofenclub, waarvan Angelique zelfs voorzitster werd. Van deze club zijn nu allen Wendy en Yneke nog over, ik weet niet of zij nu samen verder zullen gaan, het kan ook zijn dat ze er een nieuw lid bij gaan zoeken, twee is niet veel als je de wereldproblemen wil bespreken. Angelique was getuige van Wendy's verslaving en ze hielp ook mee om daar een einde aan te maken  (zie "ochtendhandel" van eind 2024 en begin 2025). 

mooie lieve Angelique

Ze was tot haar laatste dag altijd de eerste die mij kwam begroeten als ik de tuin in kwam om de kippen te gaan verzorgen, natuurlijk samen met Wendy. 

Die taak zal Wendy nu alleen moeten vervullen. 

De dag vóór haar overlijden vond ik Angelique wat stiller dan anders en 's avonds zat ze niet in de struik maar op de grond in het Tok-huis. Ik zette haar op het plateau in de bodembedekking, waar ik haar de volgende morgen levenloos aantrof. 

Ze was in haar slaap overleden.

Ik heb haar begraven in de Tok-tuin, waar ze een fijn leven heeft gehad.

Vaarwel lief klein kipje, we zullen je nooit vergeten.

Droevige mededeling

Ma Tok:

Helaas moet ik u meedelen dat onze kleine lieve Angelique is overleden.

Ze heeft drie jaar in de Tok-tuin gewoond.

De familie Tok is in rouw gedompeld.

Aanstaande vrijdag kunt u haar "in memoriam" lezen.

Ondersteboven kippen?

Angelique:

U weet dat ma Tok heel ver weg is geweest, dat hebt u kunnen lezen in vorige verhaaltjes.

En ook dat ze weer terug is bij ons.

Doreen

Nu heeft ze in dat vreselijk verre land een bezoek gebracht bij een vriendin van haar zus, die ook kippen heeft in haar tuin. Die vriendin heet mevrouw Ava en ze is heel blij met haar gevederde vriendinnen. 

Hoe ze heten? 

De witte is de oudste, zij heet Doreen. 

En dan is er nog een roodbruine, Ruby genaamd en een zwarte, die luistert naar de naam Lola. Prachtige namen vind ik. 

Ze hebben geen achternaam zoals wij, maar dat geeft niet. 

Wat ze wel hebben is een mooi hok, dat mevrouw Ava zelf in elkaar heeft gezet, samen met haar man. Het had nog heel wat voeten in de aarde voordat het hok er was, het moest van overzee komen. 

Ruby

Ik vind geweldig, het lijkt wel een beetje op een schip, zou dat komen omdat het van over de zee moest komen?

De hennen daar hebben niet alleen geen achternaam, ze hebben ook geen haan. Ze kunnen dus lekker doen wat ze zelf willen, zonder dat iemand de baas over ze speelt. Toen ma Tok dat vertelde kakelde de tsaar dat het daar dan wel een rommeltje zou zijn, iedereen gaat op stok als het haar goeddunkt, er is geen enkele regelmaat. 

Maar dat is toch niet waar, deze hennen kunnen heel goed voor zichzelf zorgen. 

Lola

Of ze al eieren leggen? 

Nog niet maar wel bijna. 

Hoe ik  dat weet? 

Omdat hun kammetjes al rood beginnen te worden, daaraan kun je zien dat een hen binnenkort gaat leggen. 

Voordat hun hok er was sliepen deze kippen in het aardbeienbed in de tuin van mevrouw Ava. De aardbeien waren toen al verdwenen, dat vonden ze vast jammer, want die dingen zijn erg lekker. Maar ze krijgen goed te eten en de tuin is heel groot, er groeit van alles in, komkommers, ook niet te versmaden, en nog heel veel andere goede dingen. 

Of het drietal overal zomaar van

het kippenhok aan de andere kant van de wereld

mag eten? Nee, dan zou er weinig overblijven van de tuin. Mevrouw Ava laat hen op gedeelten van haar tuin loslopen en andere stukken zijn afgescheiden. 

Deze tuin ligt dus helemaal aan de andere kant van de wereld. En de wereld is rond, dat weet u vast wel. Dat zou betekenen dat deze hennen op hun kop lopen. Toch is dat niet zo, ma Tok zei dat iedereen daar ook gewoon met zijn voeten op de grond staat. 

Hoe dat precies zit weet ik niet, maar het zou iets te maken kunnen hebben met het feit dat de aarde zo groot is. Dan lijkt het net alsof alles recht is, terwijl het eigenlijk krom is. 

Ik heb dit onderwerp op de agenda gezet voor de volgende vergadering van onze filosofenclub, dan kunnen we er eens goed over doordenken, want ik vind het heel moeilijk om dat allemaal te begrijpen. 

Ruby, Doreen en Lola aan de maaltijd

Ma Tok heeft aan haar zus, mevrouw Hannah, gevraagd of zij haar op de hoogte wil houden van het wel en wee van deze verre soortgenoten van ons en dat gaat ze doen. 

Dus als er nieuws is van deze hennen horen wij het en dan zal iemand van ons het weer aan u doorgeven. 

Zo blijft u ook een beetje bij de tijd.

Het grapje (2)

 Angelique:

Ik ga verder waar Xena de vorige keer is gebleven. 

Xena op weg naar het nachthok van Soestdijk

Zij zat dus in het nachthok van Soestdijk en kon niet zien wat er verder in de tuin gebeurde, daarom neem ik het verhaal-stokje van haar over. 

De twee halsbandparkieten renden snel de tuin door naar Soestdijk, waar ze in het nachthok verdwenen. En toen was het wachten op de tsaar. Eindelijk werd hij wakker en kwam hij naar buiten gelopen. Hij keek om zich heen en zag niets bijzonders, waarop hij in de richting van de boom wilde lopen. Plotseling stond hij doodstil, luisterde even, schudde zijn kop en liep toen verder. Maar zijn wandeling werd weer onderbroken doordat hij iets leek te horen. 

de hennen scharrelen zogenaamd onnozel rond

Wij deden allemaal alsof we niets doorhadden, we scharrelden rond en kakelden wat tegen elkaar. Dat kakelen ging nergens over, maar we hadden afgesproken dat we dat moesten doen om de tsaar erin te laten lopen. 

Hij stond met zijn kop omhoog te luisteren en vroeg aan Quinoa of ze het ook hoorde. "Wat moet ik horen?" vroeg die onnozel. Wij konden ons lachen nauwelijks inhouden, maar gelukkig had Nikolaas niets in de gaten. 

Toen er een zacht gepiep klonk uit het nachthok van Soestdijk ging de tsaar daar naartoe, hij klom het trapje op en keek naar binnen. 

Xena in het nachthok van Soestdijk

Daar zat Xena met een trots gezicht doodstil in een hoekje. 

"Was jij aan het piepen?" hoorden we de tsaar vragen. "Ik, piepen? Nee, waarom zou ik?" kakelde de grote hen. Wij stonden allemaal bij Soestdijk, maar we hielden ons stil. "Ik hoorde toch duidelijk gepiep en het kwam hier vandaan," kakelde Nikolaas. "Je hebt hier toch niet stiekem zitten broeden, hè? Je weet dat ma Tok dat verboden heeft en bovendien is het al veel te laat in het jaar, als er nu kuikens komen zouden ze het veel te koud krijgen en niet genoeg groeien omdat het te kort licht is." Xena kakelde niets terug, maar er klonk duidelijk een zacht gepiep vanuit haar dons. 

"Het zal toch niet waar zijn!" riep Nikolaas boos uit, "sta eens op, ik

de parkiet en zijn vriendin

wil zien wat jij in je dons verbergt." En ja, toen kon Xena niet anders dan langzaam omhoog te komen. Wij hoorden een enorme zucht uit het hok komen, ik denk dat Xena de spanning zo lang mogelijk wilde opbouwen. Eindelijk hoorden we het gepiep weer, maar nu klonk het veel harder. 

Het was jammer dat wij de snavel van de tsaar niet konden zien toen hij de twee halsbandparkieten zag zitten onder Xena. Die begon te lachen en de twee groene vogels schaterden het uit. En als die schateren klinkt dat echt heel hard. 

Na een tijdje kwamen ze alle vier naar beneden, Xena het laatste en toen mochten wij eindelijk ook

Nikolaas is weer uit Soestdijk gekomen

lachen. De tsaar stond vreemd te kijken, hij vroeg aan de parkieten hoe ze in de tuin waren gekomen en waarom ze onder Xena waren gaan zitten. "Dat was om een geintje uit te halen, zodat er weer eens gelachen kon worden," antwoordde Xena voor hen. "Quinoa heeft het bedacht, omdat er zoveel droefheid is geweest de laatste tijd." 

Nikolaas prees ons allemaal omdat we zo'n bijzonder plan hadden gemaakt en daarna gingen we met ons allen eten, de parkieten deden zich flink te goed aan ons voer en dat hadden ze wel verdiend!

Geen geheim meer

Angelique:

De hele tuin was verbouwd en ik weet nu ook waarom.

de nieuwe geredde legkip in Soestdijk

Het blijkt dat Xena er al van wist, maar ze heeft het goed geheim gehouden. 

En nu wilt u natuurlijk weten wat er is gebeurd nadat de ren voor Soestdijk werd gezet en alle deuren werden gesloten. Wel, dat zal ik u vertellen. 

We hebben een nieuw familielid mogen verwelkomen in de Tok-tuin. Ze woont voorlopig in Soestdijk, omdat wij aan elkaar moeten wennen, anders wordt het hommeles, zei ma Tok. Nu ben ik van nature nogal zachtaardig, maar er lopen hier ook een paar haaibaaien rond, ik zal geen namen noemen, misschien weet u wel wie ik bedoel. 

De nieuwe kip is een zogenaamde "geredde legkip", zoals er al heel wat hier hebben gewoond om hun laatste jaren nog echt kip te mogen zijn. Ze heeft in een heel groot hok gewoond met heel veel andere kippen, ze hadden allemaal maar weinig ruimte en daardoor zijn ze elkaar gaan pikken.

ze is nog best mager

Deze dame was al vijf weken in een opvang geweest, maar omdat ze nogal timide is werd ze daar ook steeds gepikt. Tijd voor een nieuwe plek dus en die plek heeft ze hier gekregen bij ons. 

Ze is best mager en ook nog een beetje kaal. Bovendien ziet ze wel erg bleek, zei ma Tok, waarvoor ze nu vitamientjes door haar drinkwater krijgt. Ze wordt ook verwend met eivoer om aan te sterken en omdat ma Tok hoorde van haar vorige verzorgster dat ze gek is op groene blaadjes heeft ze ook een paar blaadjes sla gekregen. Wij mochten de rest van de krop opeten, nou, dat ging er wel in! 

De eerste dag lieten we haar met rust, maar de tweede dag, toen alleen Wendy en ik nog maar in de tuin scharrelden, ben ik naar de ren toegestapt en omdat de nieuwe hen nogal droevig keek heb ik aan haar gevraagd hoe ma Tok haar had genoemd en toen kakelde ze heel verlegen "C-C-Clasien T-T-Tok." 

Angelique in gesprek met Clasien

Ik kakelde dat ze het hier heel goed ging hebben, waarop ze een beetje vrolijker werd. "Moest je lang in de auto zitten bij ma Tok?" vroeg ik. "N-N-Niet zo h-h-heel l-l-lang," antwoordde ze. 

Ik weet niet of ze stottert omdat ze zich hier nog onwennig voelt of dat ze dat altijd heeft gedaan. Dat zullen we wel merken als ze hier een poosje is. Ik vond het niet aardig om het aan haar te vragen. Toen de rest van de familie uit het Tok-huis werd gelaten kwamen ze allemaal bij de ren staan om kennis te maken. Clasien vond het best spannend, dat zag ik wel, maar toen de tsaar zich aan haar voorstelde kakelde ze dapper dat ze C-C-Clasien heette. 

Ze werd hartelijk welkom geheten

iedereen komt kennismaken met Clasien

door Nikolaas en ook door alle anderen, die zich één voor één kwamen voorstellen. 

Wendy en ik hadden dat al gedaan, dus toen ma Tok lekkers voor ons ging strooien waren wij daar als eersten bij. Clasien kreeg ook wormpjes in haar ren, ze viel erop aan alsof ze grote honger had, terwijl wij toch duidelijk hadden gezien dat ma Tok een volle voerbak in haar nachthok had gezet. 

Misschien moet ze er nog aan wennen dat er hier altijd genoeg is voor iedereen, ook voor de verlegen hennen, nou, dat gaat vast helemaal goed komen.

Daklozen

Angelique:

Zoals u weet slaap ik elke nacht met Amalia, Alexia en Ariane in de grote struik en niet in het Tok-huis. 

de vier A's door ma Tok in het Tok-huis gezet

Waarom wij dat doen? 

We waren dat gewend bij de vorige mensen bij wie we woonden, die hadden niet eens een hok voor ons, dus we moesten wel buiten slapen. En wie dat eenmaal gewend is wil niet anders meer. Het is heerlijk altijd frisse lucht om je heen te hebben en een dak van bladeren boven je. 's Morgens hoef je niet te wachten tot iemand het hok of huis voor je open doet, je bent gewoon gelijk buiten, zo van je tak in de tuin. 

Ma Tok heeft ons, toen we hier net waren, een paar avonden van onze

lekker slapen in de grote struik

tak in het Tok-huis gezet, toen moesten we wel binnen slapen. Zij dacht dat we er wel aan zouden wennen, maar we vonden het niet echt fijn. Gelukkig begreep pa Tok ons beter, hij liet ons gewoon in de struik zitten en ik denk dat hij aan ma Tok heeft uitgelegd dat ze ons best onze gang kon laten gaan, ook als het regent of koud is, want daarna heeft ze ons nooit meer binnen gezet. Wij zijn gewoon doorgewinterde buitenslapers. 

Toen het een keer erg hard onweerde en stormde in de nacht kwam ze kijken of het wel goed met ons ging, dat vond ik dapper van haar; gelukkig liet ze ons gewoon zitten toen ze zag dat wij allemaal

de begroeting van ma Tok in de morgen door de 4 A'tjes

een veilig droog plekje in de struik hadden gevonden. Daarna is ze nooit meer gekomen als het hard regende of stormde, ze durft er nu op te vertrouwen dat we onszelf kunnen redden. En nu het zomer is is het echt heerlijk om buiten te slapen. 

De twee grote meiden, Xena en Xandra, zijn broeds, dus die komen Soestdijk niet uit voordat ma Tok ze, met een beetje moeite, naar buiten tilt; zo zijn wij met ons vieren dan een poosje de baas in de Tok-tuin. Amalia "kraait" op haar manier nog wel eens voor de grap, ze krijgt dan antwoord van de tsaar, die nog binnen zit. Wij moeten daar alle vier om lachen, we denken dat hij niet weet dat het één van zijn onderdanen is die kraait. En er is niets leukers dan de baas voor de gek houden. 

eivoer in de pik-tafel

Wij komen met ons vieren elke ochtend ma Tok begroeten als zij de tuin in komt, dat vindt ze erg gezellig. Zodra we de deur horen rennen we ernaartoe. Ze zegt dan vrolijk "Goeiemorgen meisjes," tegen ons en wij kakelen "Ook goeiemorgen," terug. Ze gaat altijd eerst de twee groten uit hun hok halen en dan is het tijd voor wormpjes. Al strooiend loopt ma Tok naar het Tok-huis, waarvan ze de deur opent en zegt: "Kom maar naar buiten, dames en heer." Als iedereen er is strooit ze nog even verder. Vandaag kregen we ook lekker ei-voer, omdat we in de rui zijn. Er lagen alweer heel wat veren in het Tok-huis en in de tuin ook. 

Zo komen we de rui wel door en zijn we weer snel helemaal mooi.

Colleges volgen

Angelique:

Onze colleges zijn begonnen onder leiding van professor Odette. 

het Loo, waar de colleges plaatsvinden

Ik vind het heerlijk om naar haar te luisteren, zij kan de dingen erg goed uitleggen en ze heeft originele ideeën. 

Elke ochtend na het snoepen van het lekkers dat ma Tok voor ons gestrooid heeft komen we bij elkaar in het Loo. Het is daar gezellig en vertrouwd, het was het eerste hok waarin ik hier in de Tok-tuin kwam, samen met Amalia, Alexia, Ariane en Annemarie. We hebben er een hele tijd gewoond, maar nu is het ons leslokaal geworden. 

Yneke en Willeke komen ook trouw naar de bijeenkomsten en zo hebben we een fijn groepje gelijkgestemden. 

We mogen van Odette ook vragen stellen en daar wordt dankbaar gebruik van gemaakt. 

Ik heb haar gevraagd of zij kon

met zijn vieren in de struik overnachten

uitleggen waarom sommige kippen heel oud worden en andere al jong gaan hemelen. Odette vond dit een interessante vraag, waar zij niet meteen een antwoord op kon geven. Ze kakelde dat het kan liggen aan het ras van de kip, aan het voer dat zij krijgt, aan de omgeving, dus of er een goed hok is of niet en aan de algehele constitutie van het dier. 

Wat zij met dat laatste bedoelde begreep ik niet helemaal, maar het al of niet aanwezig zijn van een goed hok deed mij even schrikken. Wij, Amalia, Alexia, Ariane en ik, slapen namelijk nog steeds in de struik en niet binnen in een goed hok; zouden wij nu minder lang leven? Ik vroeg dit aan Odette en zij kakelde dat ik mij geen zorgen hoefde te maken, een gezonde hen kan prima buiten slapen. 

Vera en Vita, 2 geredde legkippen bij aankomst in de Tok-tuin

Bovendien zet ma Tok ons als het erg koud gaat worden in de nacht in het Tok-huis, dus het zal zo'n vaart niet lopen. 

Ik was gerustgesteld, dit probleem was opgelost. 

Yneke vroeg of kort leven ook in de genen kan zitten, waarop Odette kakelde dat dat zeker een belangrijk punt was. Zo leven legkippen, die gefokt zijn om zoveel mogelijk eieren te produceren in een korte tijd, veel korter dan hennen die niet zo zijn doorgefokt. Dit laatste geldt ook voor de zogenaamde "plofkippen," kippen die worden gefokt om heel snel zoveel mogelijk vlees te krijgen, waardoor ze soms niet eens kunnen

is een haan nodig bij een toom hennen?
(hier tsaar Nikolaas en Trui)

lopen omdat ze daar te zwaar voor zijn. 

Wij zaten echt te gruwelen bij deze verhalen, dat begrijpt u. Hoe kunnen mensen zo egoïstisch zijn! Waar we het verder over hebben? Over allerlei dingen die voor kippen belangrijk zijn, zoals of het beter is voor een toom hennen om een haan te hebben om hen te leiden en te treden. Hierover waren de meningen verdeeld: Willeke vond dat hennen best zonder haan kunnen leven, waarop Odette kakelde dat dat een "matriarchale samenleving" heette en dat dat inderdaad best kon. Ik was er nog niet uit wat ik fijner zou vinden.

een kuiken in de Tok-tuin (oude foto)

Yneke vond het prettig als er een haan aanwezig was, omdat er anders geen kuikens zouden worden uitgebroed. Daar had Willeke nog niet aan gedacht. 

Zo blijkt maar weer dat het goed is om over alles na te denken en verschillende meningen met elkaar te vergelijken. 

Ik ben blij dat ik mee mag doen met dit groepje en ik hoop dat we hier nog lang mee door kunnen gaan.

Wie de nieuwe filosoof van de familie gaat worden? Dat weten we nog niet en dat hoeft ook niet zolang Odette hier nog is om wijsheden te verkondigen.

Verhuizing geslaagd?

Angelique:

U hebt vast al gehoord dat wij eindelijk ook door de hele tuin mogen scharrelen. 

iedereen buiten in de tuin

Dat is echt heerlijk, zoveel ruimte om je poten te strekken; het is alleen uitkijken voor sommige van de andere kippen, ze zijn niet allemaal even aardig voor ons als nieuwkomers. Zo worden wij wel eens weggepikt als er een lekker hapje is, meelwormpjes of zo. 

Dat is logisch, dat weet ik, wij zijn er het laatste bij gekomen dus zijn we de onderste in de pikorde. Gelukkig is er altijd genoeg te eten en te snoepen hier, dus als ik word weggestuurd zoek ik gewoon een ander hapje op. 

Wij hebben eerst nog een week in ons eigen hok, het Loo, geslapen, maar toen vond ma Tok het tijd om

de 5 A'tjes in het Tok-huis

ons bij de anderen te voegen. 

Zij deed dat de eerste keer door ons één voor één van onze stok te plukken en in het Tok-huis weer op een stok te zetten, zodat we verder zouden kunnen slapen. Natuurlijk gaf dat wat gesteggel, sommige kippen wilden geen nieuwe hen naast zich hebben, maar ma Tok trok zich daar niets van aan en omdat het donker was werd het al snel rustig. De volgende morgen was het een beetje raar wakker worden in een vreemd hok, maar er stond eten en drinken dus we redden ons wel. 

de A'tjes in het donker in de struik

Ma Tok kwam de deur open doen en toen kwamen we in de inmiddels vertrouwde Tok-tuin terecht, alleen via een andere deur dan we gewend waren. 

Die avond wilden we gewoon weer op stok gaan in het Loo, maar ma Tok had de deur dichtgedaan, zodat we daar niet naar binnen konden. Wat nu? Het begon al echt donker te worden, we moesten een slaapplek vinden en wel onmiddellijk. Amalia, die de oudste en de bazigste is, kakelde dat we in de grote struik prima zouden kunnen slapen en ze gaf het voorbeeld door daarin op een tak plaats te nemen. Wij volgden haar en zo zaten we toch een beetje beschut door de bladeren van de struik. 

nu met flits

Ma Tok kwam de deur van het Tok-huis sluiten, maar eerst telde ze zoals gewoonlijk de binnen zittende kippen. Ze kwam niet verder dan het aantal dat er altijd al zat, dus er klopte iets niet. Ze keek in de tuin of wij misschien bij het Loo zaten, maar nee, daar waren we niet. Ze scheen met haar zaklamp overal, ook in de struik en zo zag ze ons zitten. Ze stak haar ene arm in de struik, maar omdat ze in haar andere hand de zaklamp vasthield kon ze ons niet pakken. Wat ze toen deed? Ze nam de lamp in haar sna... eh... mond en toen had ze haar handen vrij. Amalia werd als eerste gepakt en binnen gezet in het Tok-huis en daarna volgden wij allemaal. Dit hele scenario herhaalde zich de avond erna, met als verschil dat Alexia

eigenwijze Alexia, die een nacht buiten sliep

zich snel weer uit de poten maakte toen ma Tok de volgende kip ging pakken om binnen te zetten. 

En zo kwam het dat zij een nacht buiten heeft geslapen en dat juist toen het zo koud was. 

Het was natuurlijk haar eigen schuld en dat vertelde ma Tok haar ook de volgende morgen. 

Alexia haalde haar schouders op en kakelde dat zij het lekker toch niet koud had gehad, maar dat geloofde ma Tok niet en ik eigenlijk ook niet. Wat een domme actie was dat geweest van Alexia, ze zal het niet snel weer doen. En ik al helemaal niet.

Geef mij maar de gezellige warmte in een veilig kippenhok.

Ma Tok: de volgende dagen zaten de vijf nieuwe hennetjes weer in de struik, zodat ik daar weer in moest kruipen om ze in het Tok-huis te zetten. Ik hoop dat ze het snel afleren.

Vijf "A"-tjes

Wendy:

Er is veel gebeurd deze week. 

Goede en nare dingen. 

Ik begin maar met één van de goede, anders is het meteen zo somber. 

U raadt vast al waarover ik wil gaan kakelen. 

De nieuwe kipjes, inderdaad. 

Annemarie

Angelique

Het zijn allemaal Antwerpse baardkrieltjes, net zoals Willeke en ik. 

Omdat het hele alfabet weer voorbij is gekomen zijn we weer bij de "A" met het geven van namen. 

Ik mocht het hennetje dat het meeste op mij leek dopen. Niet met water, maar zo noem je dat ook als je een naam geeft heb ik gehoord. Ik noemde haar Annemarie, dat heb ik altijd al zo'n mooie naam gevonden. Willeke mocht haar evenbeeld benoemen en zij heet nu Angelique, net zoals de mevrouw bij wie de tsaar en Yneke, Yolanthe en Zaza vandaan komen. 

Ariane

Amalia

Alexia

De drie zwartjes kregen hun namen van ma Tok: Amalia, Alexia en Ariane, koninklijke namen, die zij vindt passen bij paleis Soestdijk, waar Xandra en Xena wonen. 

zieke Annemarie

Zo, nu weet u tenminste over wie ik het heb als ik iets vertel. 

En dan komen we meteen bij een verdrietige zaak. 

Annemarie bleek ziek te zijn. 

Ma Tok zag het al meteen, toen ze haar 's avonds in het Loo zag zitten. Ze haalde haar uit het hok en zette haar apart. Ze stuurde foto's naar mevrouw Angelique, die met haar goede raad ma Tok altijd bijstaat als er iets mis is met een kip. Annemarie mocht mee naar binnen in het mensenhuis en daar wordt ze nu verzorgd tot ze weer beter is. Omdat het een nogal ernstige ziekte is hopen we hier allemaal dat ze weer terugkomt in de tuin en dan niet om begraven te worden maar om lekker met ons verder te leven. 

Nadine zit ook nog steeds in haar aparte hokje,

het hokje van Nadine

al laat ma Tok haar nu en dan even in de tuin lopen om haar spieren een beetje sterk te houden. 

Nadine vindt dat erg fijn, kakelde ze, maar ze is ook blij als ze weer in haar bungalow zit, waar ze gedeeltelijk vloerverwarming heeft en geen trap op hoeft om te gaan slapen. Ze is ook in bad geweest, ma Tok had gezien dat ze onder de luisjes zat en dat is niet bevorderlijk voor haar genezing. Ze is gewassen met anti-vlooien shampoo voor honden en katten, hahaha, maar het hielp wel. 

Nu zit ze weer heel wat rustiger. Natuurlijk moest haar hokje ook schoongemaakt worden, daar zaten vast ook luisjes in, al is het dan van

Yneke en Yolanthe, Watermaalse baardkrielen

kunststof. Er stond een houten plankje voor het gaas om de wind tegen te houden, dat heeft ma Tok maar vervangen door een schone vuilniszak. 

De vier nieuwe hennetjes die nu in het Loo wonen zijn de hele dag in de ren, zo kunnen ze goed met ons kennis maken. Ma Tok wil nog niet dat ze al los gaan in de tuin, ze is bang dat de vier A's misschien besmet zijn door Annemarie en dan zouden wij ook allemaal gevaar lopen. 

Er zijn nu heel wat baardkrieltjes in de Tok-tuin. 

Allereerst is daar tsaar Nikolaas, een Grubbe baardkriel, dan hebben we Yneke en Yolanthe, Watermaalse baardkrielen en verder nog Willeke en ik, Annemaire, Angelique, Amalia,

tsaar Nikolaas, Grubbe baardkriel

Alexia en Ariane, Antwerpse baardkrieltjes. 

Al deze rassen komen uit België, het is maar dat u het weet. Ze zijn genoemd naar de plaatsen waar ze voor het eerst zijn gefokt. 

"Is Grubbe ook een plaats?" hoor ik u vragen en het antwoord daarop is: Ja, al is het maar een klein dorpje geloof ik, maar dat kakel ik niet hardop als de tsaar in de buurt is. Niet dat hij daar boos om zou worden, maar ik vind het gewoon een beetje sneu dat hij uit zo'n ..eh.. gat komt. Je kunt er nu eenmaal niets aan doen waar je voorgeslacht heeft gewoond en onze tsaar is een prachtige haan. 

En nu maar wachten of er mooie kuikentjes gaan komen volgend jaar.