In memoriam: Pippa

Pippa kroop uit haar eitje in 2010 hier in de Tok-tuin. 

Ze heeft haar hele leven in deze tuin gewoond tot ze in 2022 helaas niet verder kon. 

LazaRus Tok

Ze was een dochter van LazaRus, die in haar tijd zijn stempel drukte op de familie Tok. Haar broedmoeder was Martha.

Pippa was vaak broeds en ze heeft heel wat kuikens uitgebroed en opgevoed. 

Zo is Xara een dochter van haar en Zorro was haar zoon. 

Daantje en Dirkje kwamen in 2017, samen met drie haantjes, die naar Hoogendoorn verhuisden toen zij te hard begonnen te kraaien (en hun zusjes teveel te pesten). Daantje en Dirkje kwamen, tot grote ergernis van Pippa, onder de invloed van Geertrui, die hen leerde plat Leids te kakelen en grappen uit te halen. 

In 2018 kwam Hannah samen met een haantje en in 2020 Lisa en Linda, ook met een haantje. Toen deze kuikens net groot genoeg waren om op zichzelf te staan in de familie zorgde Pippa trouw voor Maartje, een kuiken dat was gevonden door de dierenambulance. 

En in 2021 kwam Ranja, die ook een

Pippa in een doos na haar avontuur op straat

haantje bleek te zijn en dus moest verhuizen. 

Pippa heeft een keer een avontuur meegemaakt. Ze was kwijt toen ik de deur van het Tok-huis dicht kwam doen en ik kon haar werkelijk nergens vinden. Ten einde raad belde ik de dierenambulance of ze misschien was gevonden en ja hoor: daar zat ze in een doos. 

Hoe zij daar terecht kwam? Er waren schilders in de tuin aan het werk geweest en die hadden de poortdeur niet goed dicht gedaan, waardoor Pippa, die nieuwsgierig was, eens een kijkje ging nemen op straat. Een paar mensen hadden haar daar zien wandelen en waren zo aardig geweest haar bij het

Pippa en haar zoontje Zorro

vogelasiel, dat bij de dierenambulance hoort, af te leveren. Ik mocht haar meteen gaan halen en zo kwam ze weer veilig thuis. 

Er was geen trouwere kloek dan Pippa en ik was dan ook verbaasd dat zij dit jaar niet wilde broeden. Tot ik haar oppakte en zag dat ze ernstig ziek was. Pippa heeft bijna een maand in de kamer gewoond, ze heeft veel pillen geslikt en badjes en zalfjes gekregen, ze at goed, dus ik had alle hoop dat het goed zou komen met haar. 

Helaas kwam er iets neurologisch bij, waardoor zij haar evenwicht niet meer goed kon houden. 

Dit zou niet over gaan en we hebben besloten dat ze bij de dierenarts zou inslapen. Dat is gebeurd en diezelfde avond heb ik haar begraven in de Tok-tuin, waar ze naast haar grote liefde LazaRus voor eeuwig mag blijven.

Pippa zoals ze zo vaak was: als kloek zorgend voor haar kuikens

Vaarwel Pippa, je was mijn liefste kipje, ik zal je nooit vergeten.

Droevige mededeling

Pippa 2010-2022

Ma Tok:

Tot mijn grote verdriet moet ik u meedelen dat onze lieve Pippa is overleden.

Ze is twaalf jaar oud geworden.

De familie Tok is in diepe rouw.

Morgen kunt u haar "In memoriam" lezen.

Ziekenhuis

Pippa:

Ik dacht dat ik gewoon oud begon te worden, ik kon niet meer zo goed lopen en dat hoort daarbij. 

Pippa in de kamer van het mensenhuis

Maar ma Tok zag dat ik een beetje met mijn poten wijd liep en ze tilde me op om te kijken hoe dat kwam. Ze schrok van wat ze toen zag: een grote klont poep met daarin volgezogen bloedluizen. Gelukkig is ze niet zo tuttig dat ze me vol afschuw van zich af gooide, nee, ze nam me mee het mensenhuis in en daar haalde ze de viezigheid van mij af, met water en met haar handen, ze knipte de vuilste veertjes af en zette me een poosje in heerlijk warm water. Dat voelde goed, maar ze was nog niet klaar, mijn cloaca was opgezet en hier en daar zat ook bloed. Ze maakte foto's en stuurde die door naar mevrouw Angelique met de vraag wat ze hieraan kon doen. 

poes Cieniy komt op ziekenbezoek

Gelukkig wist die raad en zo kwam ik in een hok in de woonkamer van het mensenhuis terecht, met vitamientjes-water, lekker eten en ik kreeg zalf op mijn pijnlijke plek en een pilletje in mijn snavel. Omdat het binnen zo lekker warm was voelde ik me meteen beter en ik begon te eten van de meelwormpjes en het eivoer dat in een bakje in het hok stond. 

Hè, lekker! 

Nu woon ik al weer twee weken hier en ik krijg elke dag zo'n pilletje en van die zalf. Ik eet als een dijkwerker, zegt ma Tok. 

Trijntje is niet lekker

Er zijn ook al wat kuikens en kleinkuikens van pa en ma Tok hier geweest, vooral de kleinkuikens vonden mij interessant. 

Wie ook op bezoek kwam was Trijntje; zij kwam niet heel even kijken hoe het met mij ging, nee, zij kwam ook in de kamer van het mensenhuis wonen, in een hok naast mij. Heel gezellig, al was de reden niet zo leuk, zij was ook ziek. Ma Tok was met haar naar de dierenarts geweest en zij moest ook pillen slikken, net als ik. Bij haar zit de ontsteking binnen in haar lijf, daar kan ma Tok dus geen zalf op smeren. 

Het ging eerst niet zo goed met Trijntje, ze wilde niet eten en wat in haar krop zat bleef daar zitten. Toen heeft ma Tok iets heel raars gedaan: ze heeft Trijntje laten

Trijntje en Pippa allebei in de kamer van het mensenhuis

overgeven door haar krop te masseren en haar voorover te houden. Dat spugen ging niet zo zachtjes, nee, ma Tok zat helemaal onder de stinkende prut en ook de keuken was behoorlijk vies geworden. 

En het stonk! 

Als een verstopt putje. 

Ma Tok had het zelfs in haar gezicht gekregen, blèh! 

Maar Trijntje was daarna erg opgelucht, ze bleef een poosje stil

Trijntje voelt zich beter

zitten in haar hok en begon toen te eten, dit tot grote vreugde van ma Tok. Van Sandra, de mevrouw van Red een legkip, hoorde ma Tok dat er iets is dat helpt om de spijsvertering weer goed op gang te brengen, dat heeft ma Tok gehaald bij de dierenarts en nu is Trijntje weer veel levendiger, ze kwam zelfs even bij mij buurten. Dat kan omdat onze hokken tegen elkaar aan staan. We kakelden zachtjes tegen elkaar, niet alleen over onze ziektes maar ook in het algemeen, over de Tok-tuin, die we allebei missen en over de tsaar, die we hier boven kunnen horen kraaien als het mooi weer is en de deur naar het terras open staat. Zo zijn we toch nog een beetje betrokken bij de rest van de familie. Ma Tok vertelt ons ook hoe het met de anderen gaat, zo hoorden we over Babette, die zo lang op haar eitje heeft gezeten. Arme meid. 

Maar over haar gaat het een volgende keer.

Ma Tok: tot mijn grote vreugde kan ik u meedelen dat Trijntje vandaag weer naar de tuin is teruggegaan, ze is weer helemaal beter.

Eigenaardigheden

 Pippa:

Er is iets wonderlijks gebeurd in de Tok-tuin. 

een ei van Trijntje (links) en een van Sandra

Ik zal maar meteen vertellen wat dat wonder is: Sandra heeft een ei gelegd! Nu denkt u misschien dat dat helemaal geen wonder is, kippen leggen nu eenmaal eieren, maar Sandra heeft al een hele tijd niets meer geproduceerd en toen ze nog wel legde waren haar eieren vaak vreemd van vorm, met allemaal rare ribbels in de schaal. Maar nu lag er een perfect ei in Soestdijk. 

Hoe ma Tok wist dat het van Sandra was? Het was groter dan een ei van ons, de krielkipjes, dus het moest

trotse Sandra loopt tussen de anderen

van één van de twee Soestdijk-bewoonsters zijn. Het kon ook niet van Trijntje zijn, want haar eieren zijn donkerder van kleur en bovendien lag er naast het ei van Sandra een ei van Trijntje. 

Ma Tok prees Sandra uitbundig en de grote bruine dame liep de hele dag te stralen. Wij waren allemaal blij voor haar. En de volgende dag

Sandra (op de stok) en Trijntje in Soestdijk

lagen er weer twee grote mooie eieren in Soestdijk!

Dan is er nog iets veranderd. 

Weet u nog dat Xandra het vorige week had over de muizen, die nog steeds in het Tok-huis rondrennen en ons eten opeten? 

de glimmende muizenbak in het Tok-huis

De man die de glimmende bak nu en dan komt leegmaken en controleren haalde er deze keer zeven dode muisjes uit. Ma Tok vroeg aan hem of het misschien verstandig was om de bak te verplaatsen, omdat er elke avond zoveel muizen in het Tok-huis rondlopen en zij er al een hele poos geen meer in Soestdijk heeft gezien. De man vond dat een goed plan en hij zette de bak tegen de achtermuur van ons huis. Hij zei wel dat ma Tok nu elke avond ons eten moet weghalen en het dan de volgende morgen weer moet neerzetten, omdat de muizen anders niet in de bak gaan om te eten. Dus tegenwoordig hebben wij 's morgens vroeg geen eten, we moeten daarop wachten tot ma Tok onze deur komt opendoen. Dat is wel even wennen want wij hebben in de ochtend juist altijd honger, maar als de deur dan (eindelijk) open gaat zijn wij vreselijk blij, nog

de lege voerbak

blijer dan wij altijd al zijn om ma Tok te zien. Zij vult onze voerbak dan en gaat daarna pas onze mestplanken schoonmaken en ons water verversen. 

Of het helpt? 

Ik weet het eerlijk gezegd niet, ik denk dat het een poosje zal duren voor we dat kunnen zeggen. Pas als de man de muizenbak weer komt leegmaken zullen we weten of dit een goed idee was. 

Quinoa legt ook elke dag een eitje, zij doet dat in het Loo, ze vindt het daar lekker rustig kakelde ze tegen mij toen ik vroeg waarom ze daar heen ging om te leggen. Ursula legt haar eitje ook altijd in het Loo, dat begrijp ik, zij heeft daar een poosje gewoond voordat ze bij ons in het Tok-huis kwam. 

Zo hebben we allemaal onze eigenaardigheden, dat houdt het levendig in de tuin.

Een gelukkig nieuwjaar toegewenst.

 De familie Tok wenst u allen een mooi en gezond 2022 met veel nieuwe verhaaltjes.

Eierziekte?

Linda:

Ik begrijp er niks van, nu is Saartje er niet meer en Sandra slaapt bij ons in het Tok-huis. 

ei van Sandra/Saartje (links) en 1 van de anderen

Maar er was toch iets raars aan de vleugel in Soestdijk? Saartje en Sandra kakelden er met iedereen over dat zij plotseling veel kleinere en lichtere eitjes legden. Maar nu hoor ik daar niemand meer over. Dat komt natuurlijk doordat Saartje er niet meer is en Sandra bij ons woont, als zij nu kleinere eitjes legt valt het niemand op. Maar ik wil toch graag weten hoe het kwam dat die eitjes zo veranderd waren. Misschien is het wel iets engs, iets besmettelijks. Zou ik dan nóg kleinere eitjes gaan leggen? 

Linda, Sandra en Pippa in de tuin

Of, en daar moet ik niet aan denken, net zulke grote als die van Saartje en Sandra! Dat zou een ramp zijn. Met wie kan ik hier nu het beste over kakelen? Ik maak me echt zorgen. Ik denk dat ik naar mama Pippa ga, dat is tenslotte mijn broedmoeder en zij is erg wijs, ze heeft al zoveel meegemaakt hier in de tuin. Ik heb haar daarnet nog gezien, o, daar loopt ze samen met Sandra. Ik weet niet of het een goed idee is om het aan mama te

iedereen legt haar eieren nu op het plateau van het Tok-huis

vragen waar Sandra bij is, zou zij dan niet verdrietig worden omdat ze aan Saartje moet denken als ik over de eieren begin? Maar misschien is het juist wel goed, zij weet uit de eerste vleugel wat er mis was met de eieren in Soestdijk. Soestdijk staat nu trouwens weer leeg, ik heb ma Tok er al naar zien kijken, zouden daar weer nieuwe bewoners in komen? Maar daar ging het niet over, ik zou naar mama Pippa gaan. "Mama," vroeg ik zachtjes, want je hoort niet in te breken als er een paar hennen in gesprek zijn. "Momentje, Linda," kakelde Pippa en ze kletste nog even verder met Sandra, die mij een knipoog gaf en tegen haar zei

Linda kijkt angstig

dat ze later wel verder konden kakelen, een vraag van een broeddochter moest voorgaan. Ik bedankte haar hartelijk, zoals ik dat van mama had geleerd en Pippa liep met mij mee naar een rustig plekje. Ze vroeg wat er zo belangrijk was dat zij haar gesprek met een grote hen moest afbreken. Ik wilde zeggen dat ze eigenlijk alleen maar gezellig aan het kletsen was geweest met Sandra, maar bij nader inzien leek me dat niet zo'n goede opening van het gesprek dus hield ik wijselijk mijn snavel dicht. Totdat ik bedacht dat ik nu wel íets moest zeggen en ik vertelde mama mijn overpeinzingen over de vreemde eieren in het nachthok van Soestdijk. "Maar daar hoef jij je toch niet druk over te maken, dat is al voorbij," kakelde Pippa. 

mama Pippa

"Maar als het nu eens besmettelijk is en ik straks net zulke grote eieren moet gaan leggen als Sandra..." kakelde ik bibberend. 

Mama Pippa dacht even na en begon toen te grinniken. 

"Ik denk dat ik wel weet hoe het in elkaar zit," zei ze en ze drukte me op het hart me  er geen zorgen over te maken, omdat er niets besmettelijks aan was. Ik liep geen enkel gevaar en de andere hennen ook niet.

Ik keek haar verbaasd aan, zou zij meer weten over het eieren-mysterie?

En u, weet u het ook?

Ouderdom en moederschap

Pippa:

Ik word oud, dat merk ik aan alles. 

Mijn poten worden stijver en ik ben niet meer zo snel als vroeger. 

Nadine is de oudste van de familie Tok

Eigenlijk zou ik het liefste weer gaan broeden, dan kun je tenminste stil zitten en wordt je eten en drinken door ma Tok voor je snavel gezet. Maar ma Tok zegt dat het nu te laat in het jaar is om te broeden, de kuikens komen dan vlak voor de winter en dan is het te koud voor de kleintjes. 

Dat weet ik natuurlijk ook wel, maar ik kon het toch proberen. 

Nadine is nog ouder dan ik, al schelen we niet echt veel. Zij blijft 's morgens tegenwoordig in ons huis zitten op het plateau als we naar buiten mogen, ze wacht dan tot ma Tok haar naar beneden tilt. Haar poten zijn nog strammer dan die van mij, als ze naar beneden vliegt en ze komt een beetje hard neer op de grond doet dat pijn, kakelde ze. 

Daar heb ik dan weer geen last van. 

Odette is ook ouder dan ik, maar zij lijkt nog nergens last van te hebben, ze springt zo van het plateau naar beneden en ze

Odette is nog vief

loopt nog hard achter haar broeddochter Quinoa aan als ze dat nodig vindt. 

Quinoa zelf vindt dat helemaal niet fijn, ze kan best voor zichzelf zorgen, hoorde ik haar pas kakelen tegen Odette, toen die weer eens een lekker hapje voor haar bewaard had. Odette is veel te lief voor Quinoa, ze moet haar kind nu maar eens loslaten. 

Ik heb geen kleintje meer in de tuin op het ogenblik, mijn Rajah is voor zichzelf begonnen bij Hoogendoorn en zo hoort het ook te gaan in het leven. Ik kijk nog vaak naar Lisa en Linda, die mijn broeddochters van vorig jaar zijn. Zij doen het goed, ze zijn redelijk gehoorzaam aan onze tsaar. Dat laatste kan ik niet zeggen van Saartje en Sandra, ik zag pas Sandra Nikolaas wegsturen bij een

Sandra nadat ze Nikolaas een hapje afpotig heeft gemaakt

stukje groente, dat zijzelf wilde opsnavelen. 

De tsaar schudde zijn kop en ging rustig voor haar opzij. Hij vond het kennelijk niet erg dat de grote meid iets voor zijn snavel wegkaapte. 

Hij is een goed haantje aan het worden. In het begin had ik zo mijn twijfels over hem, maar hij wordt steeds beter in het handhaven van de orde hier in de tuin. Hij is natuurlijk nog niet zo geweldig als wijlen LazaRus, maar hij doet in elk geval zijn best. 

veren van Trui

Ik heb nog eens goed gekeken naar Quinoa, ik wil graag weten welke hen het ei heeft geleverd waaruit zij is gekropen. 

Eerst dacht ik dat het een zwarte kip zou moeten zijn geweest, maar hoe langer ik erover nadenk hoe meer ik ervan overtuigd raak dat het betreffende ei is gelegd door Trui. 

"Waarom?" vraagt u?

Quinoa is behoorlijk groot aan het worden en haar veren hebben een mooie tekening, net zoals die van Trui, al hebben ze dan ook een andere kleur. 

Tsaar Nikolaas, de onbetwiste vader, heeft alle kleuren, ook grijs, dus de mooie blauwige kleur van

veren van Quinoa

Quinoa zou best van haar vader kunnen komen. 

Hebt u een idee wie haar moeder zou kunnen zijn?

 

Laat het alstublieft weten door te reageren via de "opmerkingen" onder dit verhaaltje. 

Ik ben benieuwd!

Kuikengeluk

 Pavlova:

Wat een gezelligheid is er hier in de tuin! 

Ik wist niet dat kuikens zo leuk waren. 

Pippa met Ranja in de grote ren

Ze zijn wel druk, maar ik lach me nu en dan een kriek om hun eigenwijze gepiep. Het leukste is het als Ranja naar Queenie en Quinoa roept, dat gaat heel hard en dat moet ook wel, want ze zitten best een eindje van elkaar af. 

Ma Tok heeft de grote ren nu bij het Loo aangesloten, zodat Ranja, als ze in het uiterste gedeelte van die ren gaat zitten, de kleintjes van Odette goed kan zien. 

En andersom ook natuurlijk. 

Zo hebben de drie kuikens gezellig contact met elkaar. 

Ik hoorde Ranja pas naar de twee Q's roepen of hun mama ook zo streng was. 

"Nee hoor, dat valt best mee," piepte Queenie, maar tegelijkertijd

Queenie en Quinoa kijken naar Ranja

piepte Quinoa: "Ja, vreselijk!" Daarop schoten ze alle drie in de lach. De beide kloeken keken elkaar aan en grinnikten mee met de kuikens. 

Ik zit vaak in de buurt van de paleizen, dan kan ik meegenieten. Want zelf kuikens opvoeden lijkt me een hele klus, dat laat ik voorlopig maar aan de ouderen over. 

Onze tsaar is ook vaak bij de kuikens te vinden, hij geniet ook

Nikolaas bij de ren van Ranja en Pippa

van dat "jonge grut" zoals hij ze noemt. Alsof hij zelf zo oud is, hahaha, hij is vorig jaar pas uit zijn ei gekropen dus hij is ook nog een jonkie. Net zoals ik, ik ben ook van vorig jaar, dus ongeveer even oud als hij. 

Ik vind hem een erg leuk haantje en hij vindt mij een lief hennetje, heeft hij me toevertrouwd toen hij mij pas had getreden. Eigenlijk passen we wel bij elkaar, we zijn ongeveer even oud en ik ben ook een baard-krielkipje. Niet iedereen is het erover eens dat ik ook een Grubbe baardkriel ben. Mevrouw Angelique zegt dat dat ras niet in het wit voorkomt en ik moet zeggen dat ik een ander kammetje heb dan dat

Pavlova heeft een ander kammetje dan Nikolaas

van Nikolaas. Een echte staart heb ik niet, maar er zit wel iets van veertjes aan mijn achterkant dat erop lijkt. Op een staartje dus. 

Ik denk zelf dat ik half Grubbe en half een andere baardkriel ben. 

Niet dat ik dat erg vind, ik ben zoals ik ben en ma Tok heeft gezegd dat ze mij een heel mooi kipje vind. 

Ik heb trouwens ook heel korte pootjes, veel korter dan Nikolaas, ik weet niet waar dat op duidt. Misschien zit er wel een Chabo in mijn voorgeslacht, wie zal het zeggen? 

Er lopen hier in de Tok-tuin heel wat verschillende rassen en mengsels rond en ik vind ze allemaal bijzonder. 

Daantje en Dirkje met half kammetje en daarachter half kuifje

Er zijn er met een half kuifje en een half kammetje, dat staat heel grappig. 

Daantje en Dirkje hebben dat. 

Zij kakelen heel raar, ik hoorde dat dat "Leids" is en dat zij dat hebben geleerd van twee hennen, die allebei Geertrui heetten en tweelingen waren. Dat waren twee ondeugende Hollandse kuifhoenders, die allerlei streken uithaalden. Als u benieuwd bent naar de verhalen hierover moet u maar eens kijken bij wat ma Tok over hen heeft verteld; dat is wel een hele poos geleden, maar het is het waard als ik de oudere hennen mag geloven. 

Ma Tok: de verhalen over de beide Geertruien kunt u vinden van 2014-2019. 

Hieperdepieperdepieperdepiep Hoera!

ma Tok: deze keer een dubbel verhaal, 

              dit in verband met de heuglijke gebeurtenissen in de Tok-tuin.

Odette:

Het is zover!

Wat? 

Moet u dat nog vragen?

Queenie

Mijn kuikens zijn er en ze zijn allebei prachtig. 

Heel verschillend, dat wel, een lichte en een donkere. 

Ik heb wel erg lang moeten broeden deze keer, wel vierentwintig dagen, maar het was het waard! 

Als ik naar die twee mooie kleintjes kijk word ik helemaal warm van binnen.

De lichte was er het eerst, samen met ma Tok heb ik voor de naam Queenie gekozen. 

Ze is tenslotte een dochter van de tsaar en ook nog uit haar eitje gekomen in een paleis, zoals dat hoort. 

Quinoa

De tweede kwam een dag later uit

haar eitje, we hebben haar Quinoa genoemd. 

Tja, de "Q" was aan de beurt zei ma Tok. 

Dat heb ik weer.

Maar hoewel de "Q" een ongebruikelijke beginletter is voor een naam vind ik deze twee toch mooi, al zeg ik het zelf. 

Als er bij Pippa een kuiken komt krijgt dat een naam met een "R". Pippa krijgt er hoogstens één, want zij zit op nog maar één eitje te broeden, omdat de andere vier niet bevrucht waren. 

Met mijn twee kuikens is de tsaar dus officieel vader geworden! 

En dat terwijl pa Tok telkens tegen ma Tok zei dat een kuiken van een

Queenie in het dons van mama Odette

haan zonder staart niet levensvatbaar zou zijn. 

Het tegendeel is nu bewezen, dus dat mag hij nooit meer zeggen!

Ik heb Nikolaas al toegeroepen dat hij nu papa is vanuit mijn hoge verblijf in het nachthok van Soestdijk, maar ik geloof niet dat hij het hoorde. 

Toen heb ik maar aan ma Tok gevraagd of zij het goede nieuws aan hem wilde doorgeven en dat heeft zij gedaan, want even later kwam Nikolaas bij Soestdijk staan om mij te feliciteren. 

Hij wilde zijn nakomelingen ook graag zien, maar hij was niet bereid zich daarvoor te laten optillen door ma Tok. En de kleintjes zijn er nog niet aan toe om al naar beneden te gaan, daarvoor zijn zij nog veel te
jong. 

mama Odette met Quinoa en Queenie

Nu moet hij dus wachten tot ze groot genoeg zijn om de trap naar de ren af te dalen en dat gaat nog wel even duren. 

Hij heeft ze al wel horen piepen en hij riep naar mij dat dat gepiep krachtig klonk, dus dat het wel twee mooie gezonde kuikens zouden zijn. 

En dat zijn het ook, ze zijn helemaal zelf uit hun ei gekomen en daar is best wat kracht en uithoudingsvermogen voor nodig. 

Ma Tok heeft beloofd dat zij het piepen van Quinoa aan u zou laten horen, hiervoor hoeft u alleen maar op het onderstaande filmpje te klikken.

Pippa:

Bij mij is het wonder ook weer geschied. 

Ranja net uit het ei

Er is een kuikentje uit mijn enig overgebleven eitje gekomen. 

Ik heb er erg mijn best op gedaan en dat heeft een vruchtje afgeworpen. 

Er was wel twee keer een probleempje, de eerste keer tijdens het broeden, toen het eitje achter het nest was gerold en ik er niet bij kon om het warm te houden. Ma Tok zag het gelukkig bijtijds en ze legde het eitje snel weer onder mij. En de tweede keer was net na het uitkomen van het kleintje: zij was ook al achter het nest gevallen en daar lag ze af te koelen; ook nu bracht ma Tok redding, ze haalde het nest weg en legde mijn kuikentje snel in mijn warme dons, zodat het kon opwarmen. 

Ranja op haar eerste dag in de wereld

Dat is goed gelukt, want kijkt u maar eens: is ze niet prachtig? 

Ik hoorde dat er bij Odette twee kleintjes zijn, heel mooie kuikens heeft ma Tok mij verzekerd, maar ik vind mijn eigen ukkie toch mooier. Ik ben natuurlijk bevooroordeeld, dat geef ik toe, maar welke moeder vindt haar eigen kuiken nou niet het allermooiste? 

Omdat we met namen geven nu bij de "R" zijn heb ik samen met ma Tok mijn schatje Ranja genoemd. Dat is een naam waar iedereen vrolijk van wordt. 

Het schijnt ook in een liedje voor te komen, iets met een rietje geloof ik, maar mijn Ranja heeft niets met rietjes, zij is gewoon het allermooiste kuiken van de hele wereld, of in elk geval van de hele Tok-tuin. 

papa Nikolaas kijkt omhoog naar zijn kuiken

Of papa Nikolaas al is komen kijken? Ja, hij heeft het wel geprobeerd, maar ik zit te hoog voor hem en, net als bij Odette, wil hij zich niet laten optillen door ma Tok. 

Dat wordt dus wachten tot Ranja naar beneden kan om in de ren te lopen. Of ma Tok zou haar moeten oppakken en voor de tsaar zijn snavel houden, maar dat vind ik niet zo'n goed idee, ik ben veel te bang dat zij het kleintje laat vallen op de stenen. 

Ranja kruipt snel weer in mama Pippa's dons

Er zijn nu dus drie prinsesjes in de Tok-tuin. 

We hebben met ons allen feest gevierd. Ma Tok was naar Hoogendoorn gereden om kuikenvoer te halen en ze heeft daar ook verse meelwormpjes gekocht. 

Bij Odette en mij in het hok heeft ze die niet gestrooid, omdat de kuikens daarvoor nog te klein zijn, maar alle anderen hebben er een heerlijke smulpartij van gemaakt. 

Odette en ik mogen nu mee-eten van het kuikenvoer, dat heel erg lekker is, dus wij kunnen ook feest vieren. 

Ongeduld

tsaar Nikolaas:

Ik begin ongeduldig te worden.

Waarom?

Odette broedt nog geduldig

Er was mij beloofd dat er hier kuikens uit hun eitjes zouden kruipen deze week en ik hoor nog nergens gepiep in de tuin. 

Waarom ik zo nieuwsgierig ben naar die kleintjes? 

Het zouden mijn eerste nakomelingen zijn en dat is heel belangrijk voor een haan, dat begrijpt u toch wel?

Odette zit nu al meer dan drie weken te broeden en ma Tok had gezegd dat na eenentwintig dagen de eitjes uit zouden komen. Maar die dag is al voorbij en er gebeurt gewoon helemaal niets! 

Ja, ma Tok loopt telkens naar Soestdijk, waar Odette uiterst

Pippa moet nog wat langer broeden

geduldig op die eieren blijft zitten om ze warm te houden; ma Tok heeft ze ook al nat gesproeid om het uitkomen te vergemakkelijken, zei ze, maar ook dat heeft niets uitgehaald. En ik maar wachten! 

Bij Pippa is er ook nog niets, maar dat is logisch, die moet nog een poosje zitten voordat haar tijd om is. Zij heeft nog maar één eitje onder zich, de andere heeft ma Tok weggehaald, die waren niet bevrucht, zei ze. 

Hoe ze dat weet? 

Ze kijkt met een speciaal lampje door de eitjes heen in de donkere schuur en als het eitje helemaal doorzichtig is groeit er geen kleintje in. Bij Pippa was er maar één eitje waar ze niet doorheen kon kijken, dus daar was iets in aan het

schouwlampje (foto Hoogendoorn)

groeien. 

Odette zit nog op twee eitjes. 

Ik vroeg aan ma Tok hoe lang het nog ging duren. Ze keek me bezorgd aan en zei dat ze hoopte dat er nog kuikens zouden komen, dat ze Odette nog een weekje op de eitjes zou laten zitten, maar als er dan nog niets was betekende dat dat de kuikentjes in de schaal waren overleden. 

Dus dat kan ook nog, dat ze vóór hun uitkomen al dood gaan! 

Dat wist ik niet. 

Nikolaas is bezorgd om de eventuele kuikens in de eitjes

Ik vind dat erg zielig voor die kleintjes, maar ook voor mezelf. 

Is dat egoïstisch? 

Nee hoor, ik vind dat ik best verdrietig mag zijn om niet-uitkomende kuikens. En Odette zou dan helemaal voor niets drie weken stil hebben gezeten. Oké, ze wilde het zelf, dat moet ik toegeven, maar als er dan helemaal geen beloning komt voor dat broeden is het toch best naar. 

Maar vanochtend ging ma Tok de eitjes van Odette weer "schouwen", zoals ze dat noemt en toen ze het lampje op één van de eitjes richtte hoorde ze tot haar grote vreugde heel zacht gepiep in het ei! 

Ze kwam het meteen aan mij vertellen omdat ze weet hoe

kuiken dat uit zijn ei komt (Lisa)

nieuwsgierig ik ben naar mijn eerst-uitgekomene. 

Natuurlijk moet het kleintje zich nog wel uit de schaal wurmen en dat is geen kleinigheid, dat kan ik u uit eigen ervaring vertellen. 

Maar er zit in elk geval leven in één ei. Of het andere ook nog zal gaan piepen is de vraag, want ze zijn even "oud", maar als er in elk geval maar één kuiken uitkomt ben ik al gelukkig. 

En Odette ook, dat weet ik zeker. 

Ik riep naar haar of ze het piepen al had gehoord, maar ze gaf geen antwoord, ze heeft het veel te druk met broeden. 

Nu ben ik helemaal ongeduldig geworden, dat zult u begrijpen. Maar ik ben vooral heel blij!