Het gevaarlijke oosten

Nadine:
Hebt u het ook gehoord?
Er is weer vogelgriep in het oosten van het land, juist in het gebied waar heel veel kippen wonen. En nu zijn er al een heleboel kippen dood gemaakt, omdat de mensen niet willen dat er nog meer hennen ziek worden. Dat is natuurlijk heel goed bedoeld van die mensen, maar voor die kippen is het vreselijk. Ook de niet zieke kippen zijn gedood, omdat het niet duidelijk is of zij ook besmet zijn.
Ik ben heel blij dat wij niet in dat oosten wonen. Het is daar maar gevaarlijk, eerst gingen er bij zus Ali drie hennen dood aan een besmettelijke ziekte en nu is er daar weer vogelgriep.

Wyanda en Dotta

Kuifje

                   




















Ik ben benieuwd hoe het gaat met de nieuwe kippen van zus Ali, of ze al helemaal gewend zijn aan hun nieuwe omgeving en hun hokgenoot. Ik heb aan Ma Tok gevraagd of zij nog iets gehoord heeft over Wyanda en Dotta, maar dat had ze niet.
Ze zal binnenkort weer eens opbellen om te informeren. Weet u nog hoe ze eruit zagen? Kijkt u maar op de foto links hierboven, daar zitten ze naast elkaar op de stok.
En rechts ziet u Kuifje, de enige nog overgeblevene van de oorspronkelijke hennen.
Als zij nu maar niet besmet worden met die vogelgriep. Dat zou dubbel triest zijn, vooral voor Kuifje. Dan zou zij eerst de ene besmettelijke kippenziekte overleven en dan doodgaan aan de volgende. Maar laten we daar maar niet van uitgaan.
Ik denk dat Kuifje gewoon een heel sterke hen is, die alle ziekten aankan.
En Wyanda en Dotta zien er ook heel gezond uit, dus ik neem maar aan dat het allemaal wel zal loslopen daar in het gevaarlijke oosten.

Voorjaarsschoonmaak

Vera en Vita:
Vandaag moesten we buiten doorbrengen, omdat Ma Tok vond dat het hok een goede beurt moest hebben. Een soort van voorjaarsschoonmaak, zoals zij het noemde.
En wij waren het wel met haar eens dat het weer eens moest gebeuren, de bodembedekking was bijna op. Ma Tok schept namelijk elke ochtend onze poepjes uit het nachthok en dan gaat er ook wat bodembedekking mee. Dus na een tijdje wordt de laag houtsnippers erg dun. En dan vindt Ma Tok het tijd voor een schoonmaakbeurt.

Laza had in de schuur geslapen vannacht, omdat hij op zaterdag pas heel laat mag gaan kraaien van de buurvrouw. Dat kraaien doet hij trouwens toch, ook al zit hij in de schuur, maar dan hoor je het iets minder hard en daar moet de buuf maar genoegen mee nemen, vindt Ma Tok. Zij gaat de verduistering van de schuurramen verwijderen en ze gaat ook wat eten en drinken voor Laza neerzetten, zodat hij zich tenminste een beetje kan vermaken daar binnen.
Ze heeft er ook nog over gedacht om een van ons, hennen, bij hem te laten overnachten, maar ze denkt dat dat voor de hen in kwestie een beetje te zwaar is, u begrijpt wel wat zij daarmee bedoelt.
Omdat het ook weer voorjaar wordt en dat luizentijd betekent, ging Ma Tok na het schoonmaken het hok  weer inspuiten met anti-luis spul, zodat alles er weer wit uitgeslagen uitziet.
U kunt dit op de foto hiernaast zien. Het ziet er raar uit, maar het is goed, zegt Ma Tok. En wij zijn allang blij als die nare beestjes

niet in ons hok komen om ons te
kriebelen. Terwijl het hok stond te drogen ging Ma Tok de rennen harken, alle troep werd verwijderd, zodat wij weer een lekker zandbadje kunnen nemen als we daar zin in hebben. Dat kan ook achter in de tuin, maar badgelegenheid heb je nooit teveel. Omdat het hok nog niet droog was heeft Ma Tok de tuin ook nog aangeveegd en met
de slang nagespoten.
Nu is de tuin ook weer helemaal netjes en schoon.
Daarna werd de nieuwe bodembedekking in het hok gedaan en de voersilo opgehangen. En die silo is nu tot bovenaan toe gevuld, ziet u wel? Heerlijk! Altijd fijn als er een goede voorraad eten is.
Toen kregen we ook nog extra vlokreeftjes op de schone tegels, omdat we zo lang niet in het hok hadden gekund. Niet dat wij dat erg vonden, maar dat zeggen wij natuurlijk niet tegen Ma Tok, die extra lekkernijen willen wij wel.
En zo hebben wij weer een heerlijk schoon hok om in te slapen vannacht. Jammer dat Laza niet de hele nacht mag blijven, maar tot een uurtje of tien is hij toch gezellig bij ons.
Zo kan hij ook nog een poosje genieten van het fijne schone hok.

Broedse tweeling?

Geertrui en Geertrui:
U ziet ons hier staan in de tuin voor de ren van het grote hok. Dat is alleen maar voor de foto, zodat u kunt zien wie dit verhaal vertellen. Dat zijn wij dus deze keer.
Maar verder zitten wij nu samen in het legnest, op eieren van Vera en Vita.
Wij zijn namelijk allebei tegelijk broeds geworden, hihihi.
Wat zal Ma Tok opkijken als zij straks het legnest open doet om te kijken of er eieren liggen. Wij lachen ons nu al slap om haar gezicht. En we zijn benieuwd of ze ons dan ook, net als Pippa, met lieve woordjes van het nest af zal tillen. En of we dan ook extra lekkers zullen krijgen.
Want u hebt het natuurlijk allang begrepen: Wij zijn helemaal niet broeds!
Nog nooit geweest en niet van plan het ooit te worden ook!

Vera en Vita

Vera en Vita keken al heel raar toen ze hun ei kwamen deponeren. Ze moesten zich één voor één tussen ons in wringen om er bij te kunnen. Wij bleven stug zitten, met onze blik op oneindig. Nadat ze om de beurt hun ei hadden gelegd en nog even waren blijven staan, om te zien hoe wij allebei één ei onder onze buik duwden met onze snavel, gingen ze naar buiten. Wij hoorden ze tegen elkaar praten vlakbij het legnest.
Vera zei tegen Vita: "Ik dacht dat ik had gehoord dat de Geertruitjes niet broeden wilden." En Vita: "Dat heb ik ook gehoord. Wie zou dat nou van die twee ondeugden gedacht hebben, dat zij broeds zouden worden."
Wij konden ons lachen bijna niet inhouden, maar dat moest wel, want ze stonden nog zo dichtbij dat ze het anders gehoord zouden hebben.

overleg over de broedse tweeling

En het werd nog veel erger.
We hoorden eerst Vera en Vita het nieuws aan Desiree vertellen. Die geloofde er niets van en zij kwam ook bij ons kijken. Wij deden net of we in trance waren, we staarden naar één punt en we maakten broedse geluiden. Desiree vroeg aan ons of we echt broeds waren, maar wij deden net alsof wij haar niet hoorden en we bleven suf voor ons uitkijken. Toen ging Desiree weer naar buiten en even later hoorden wij alle kippen over ons praten. Wij moesten onze snavels stijf op elkaar houden om niet keihard te gaan lachen. Ze trapten er allemaal in, zelfs Laza werd ingelicht. We hoorden ze met elkaar besluiten om ons met rust te laten. En dat deden ze ook, allemaal.

broeden is saai

Ja, en toen werd het best wel saai om daar zo stil te blijven zitten. Er is gewoon niets aan om te broeden, dat wisten wij natuurlijk allang, daarom zijn wij nooit broeds geworden. En we kregen ook honger.
Dus vonden we het eigenlijk wel mooi geweest. De grap was goed geslaagd, wij hadden onze lol gehad, helaas was Ma Tok al geweest voordat wij in het nest gingen zitten, dus het extra lekkers liepen wij mis,
maar we waren toch niet van plan om daarvoor de hele verdere dag en ook de nacht nog hier te blijven zitten.
En toen hebben wij maar besloten dat het genoeg was geweest.
We gingen naar buiten en we mengden ons weer lekker tussen de anderen, die pas na een tijdje door hadden dat wij er weer waren. We hebben hard gelachen om al die verbaasde gezichten. En toen we vroegen wie er allemaal hadden geloofd dat wij echt broeds waren, zeiden ze allemaal dat zij er in getrapt waren. Desiree zei dat wij uitstekende toneelspeelsters waren, zelfs zij, met al haar ervaring, had niet gemerkt dat ze voor de gek gehouden werd.

heerlijk weer scharrelen met z'n allen

En zo lopen wij nu weer heerlijk te scharrelen tussen de anderen. En broeds worden?
We weten nu helemaal zeker dat dat nooit gaat gebeuren.

Weer terug in de tuin

Pippa:
Ik weet niet wat er over mij gekomen was. Of eigenlijk weet ik het wel: ik was broeds.
Maar dat is zo'n vreemde toestand, dat ik niet meer helemaal weet wat er gebeurd is.
Als je broeds bent ben je namelijk in een soort trance, het enige wat je weet is dat je moet gaan zitten op eitjes, die je warm moet houden totdat er kuikentjes uit komen kruipen. Wat er verder om je heen gebeurt dringt niet echt tot je door.

broedse Pippa

Wat ik nog wel weet is dat Ma Tok telkens heel lief tegen mij praatte en dat zij mij dan voorzichtig van de eitjes af tilde en mij op de grond buiten het hok neerzette. Dan kreeg ik lekkere dingetjes van haar. En als ik dan weer naar mijn eitjes terugging om ze warm te houden, waren ze weg, ik kon ze nergens meer vinden. Dan ging ik maar gewoon op het lege nest zitten wachten of er iemand een nieuw ei kwam leggen naast mij. Dat nieuwe ei kon ik dan weer gaan warm houden. Ik heb zo zelfs een keer twee grote eieren van Vera en Vita onder mij gehad. Dat zat niet echt prettig,

Laza informeert bij Pippa naar haar broedsheid

maar het waren eieren en dus moesten ze warm blijven, anders zouden er nooit kuikentjes uitkomen. Maar dan kwam Ma Tok weer om ze weg te halen.
Zo ging dat drie hele dagen lang. En 's avonds kwam zij me halen en dan zette ze mij op de stok bij de anderen in het grote hok. De deur was dicht, dus ik kon er niet meer uit om terug te gaan naar het legnest.
En gisterenavond ging ik zomaar uit mezelf weer naar het nachthok en ben ik weer lekker tussen de andere hennen in gekropen. Wat is dat toch gezellig en veilig!
En vanochtend ben ik weer fijn gaan scharrelen in de tuin.

We kregen ook nog een heleboel groente afval, heerlijk!
Nu ben ik weer helemaal blij om lekker te lopen en te kletsen met mijn vriendinnen.
Laza Rus kwam ook nog aan mij vragen of ik weer helemaal in orde was.
Hij had me gemist, zei hij, hij vroeg of mijn broedsheid helemaal over was.
En gelukkig kon ik daar volsnavelig "Ja" op zeggen. Ik weet niet of ik nog een keer broeds wordt deze lente of zomer, dat zou zomaar kunnen, je hebt het niet in de poot.
Dan zien we wel weer verder, maar voor nu is het leven goed zoals het is!

Ze kan er niets aan doen

Desiree:
Nu is toch gebeurd wat eigenlijk deze zomer niet zou mogen gebeuren.
Pippa is namelijk broeds geworden.
En dat terwijl wij zo duidelijk met Ma Tok hadden afgesproken dat er dit jaar geen kuikens zouden worden uitgebroed. Ik heb aan Pippa gevraagd of zij zich niet een beetje had kunnen inhouden, maar het arme hennetje zei snikkend dat ze er niets aan kon doen, het was gewoon over haar gekomen en nu moest zij persé op alle eieren, die gelegd worden, gaan zitten broeden.
Tja, wat moeten wij nu doen?

Ma Tok heeft het gelukkig al in de gaten gekregen.
Dat kwam zo: Ma Tok telt ons altijd als we in het nachthok zitten, voordat zij de schuifdeur dicht doet. Dat is om te voorkomen dat er één van ons buiten het hok blijft in de nacht en dat wil zij niet. Dat hebben wij u al eens verteld, Ma Tok is bang dat de buiten slapende kip dan nat regent en daar ziek van wordt.
Dat kan natuurlijk alleen gebeuren als het regent, maar zelfs als het
's avonds droog is kan het in de nacht ineens gaan gieten.
Dus neemt zij het zekere voor het onzekere en sluit zij ons allemaal veilig op. En daarom telt zij ons eerst.
En toen viel het haar op dat wij niet met ons elven waren, maar met ons tienen.
Snel keek ze rond in de tuin en ook in het legnest. En daar zat de kleine Pippa, dapper helemaal alleen te broeden op het daar liggende nep-ei. Ma Tok tilde haar op en zette haar tussen ons in op de stok. Omdat de deur nu dicht was kon Pippa er niet meer uit en moest zij wel bij ons blijven zitten slapen.
Maar de volgende ochtend, toen het hok weer open ging, rende zij met een noodgang terug naar het legnest om daar weer op het nep-ei te gaan zitten. Helaas voor haar had Ma Tok dit ei weggehaald, dus er was niets om warm te houden. Maar Vera en Vita gingen al snel allebei een mooi groot ei in het legnest leggen, naast Pippa.

En kleine Pippa schoof met haar snavel die twee grote eieren onder haar kleine lijfje. Het paste niet eens goed, maar zij deed erg haar best door zich helemaal om die eieren heen te vouwen.
Toen Ma Tok weer in de tuin kwam haalde zij Pippa van haar nest af en zij zette haar voorzichtig op de grond voor het legnest. Daar bleef Pippa versuft zitten, totdat zij besefte dat zij niet meer op de eieren zat.
Ma Tok had de deur van het hok met de legnesten even gesloten,
zodat Pippa er niet meer in kon. Ze wilde proberen haar zo van het broeden af te brengen. Pippa gaf echter nog niet op en zij ging zo dicht mogelijk bij het legnest zitten, bovenop het dakje ervan.
Ma Tok had medelijden met de kleine ijverige hen, maar zij liet het hok toch nog een poosje dicht en ze gaf de kippen wat lekkers, waarop ook Pippa lekker kwam smullen. Maar dat betekende nog niet het einde van haar broedsheid, want na een paar uurtjes (het hokje was weer geopend, zodat de kippen , die wilden leggen, dat ook konden

doen) zat Pippa weer op een, nu klein, pas gelegd eitje.
Ook dit eitje werd onder haar weggehaald en weer werd Pippa van het nest getild. En weer ging zij op het dak zitten, met haar staart prachtig gespreid en haar vleugels uitgezet, in de "broedstand".
Wij vinden het allemaal erg zielig voor haar, maar we geven Ma Tok wel gelijk dat zij probeert Pippa van het broeden af te brengen, al ben ik bang dat het haar niet gaat lukken.
Misschien moet zij Pippa een paar kuikens laten uitbroeden en die dan, als ze groot genoeg zijn, aan de vriendin geven die nog een haantje en een kipje zoekt om de lege plaatsen van de verdronkenen op te vullen.
Dat zou voor Pippa heel fijn zijn en voor die mevrouw ook.
Als er dan maar niet een broed-epidemie uitbreekt hier in de tuin, net als vorig jaar.
Want zoveel kipjes wil die mevrouw nu ook weer niet, daarvoor is haar hok te klein.
Ma Tok moet over al deze zaken nog eens diep nadenken.

Zoek de gelijkenis?

Vita

Vera

Vera en Vita:
Wij hebben toch iets meegemaakt in de tuin! Het was best spannend, al waren wij niet echt bang.

Weet u wat er gebeurde?
Er was een vreemde poes ons terrein op komen lopen, een heel ondeugend poezenmeisje.
Ik hoorde later dat zij Mickie heet. Ze bleef eerst heel voorzichtig onder de struik staan, maar na een tijdje werd ze wat vrijer en ging ze naar de voorraadtonnen.
Zou zij gedacht hebben dat daar ook voor haar eten in zit?
Dat zou ze dan goed mis hebben, want ik heb nog nooit gehoord dat een kat kippenvoer lust.

Wij hebben Laza gevraagd of wij haar konden laten zitten.
Hij zei dat dit poesje erg stout is, maar dat ze ons niets zou doen. Misschien zou ze wel proberen ons op stang te jagen, maar daar moesten wij dan vooral niet in trappen. Als wij ons zouden laten opjagen zou zij alleen maar meer achter ons aan gaan rennen, want zij vindt rennende kippen het lolligste wat er is.
Wat zijn poezen toch een rare beesten.


Hoewel, dat geldt niet voor alle katten. De katten, die hier in het huis wonen, rennen nooit achter
ons aan.
En Iwan, die de laatste tijd weer wat vaker in de tuin te vinden is, lag net lekker op de tegels een beetje rond te kijken. Hij zag Mickie wel, maar hij liet haar voorlopig nog even haar gang gaan. Hij kent haar best goed, en haar mens kent hij heel goed, Iwan krijgt altijd snoepjes van Mickies mens. Dus houdt hij Mickie ook een beetje te vriend, anders is er altijd een kans dat Mickie tegen haar mens vertelt dat Iwan niet aardig tegen haar is geweest. En wie weet, geeft haar

mens dan geen snoepjes meer aan onze grote rooie vriend.
En wie er ook nog bij kwam in de tuin? Dat was Igor.
Maar u moet niet denken dat hij dat stoute meisje Mickie weg ging jagen, hoor. Igor wilde met haar spelen. Maar daar had zij nu juist weer geen zin in. Igor liet haar toen maar met rust, want ook hij krijgt regelmatig snoepjes van het mens van Mickie.
Wat kunnen katten toch ingewikkeld redeneren, vindt u ook niet?
Zou dat komen omdat zij helemaal geen moeite doen voor hun eten? Wij hennen scharrelen de hele dag door de tuin om zaadjes en kleine torretjes te vinden om die op te eten. Wij zijn dus eigenlijk de hele dag druk bezig, terwijl katten niets anders doen dan slapen, zonnen en nu en dan een beetje spelen.
En zorgen dat zij snoepjes krijgen, dat schijnt belangrijk te zijn. Wij vinden dat wij genoeg snoep krijgen hier, dus daar maken wij ons nu juist weer niet druk over.
Al moeten wij toegeven dat wij altijd heel hard gaan rennen als Ma Tok de tuin in komt, omdat zij dan vaak iets lekkers voor ons heeft.
Dus misschien lijken wij toch wel een beetje op katten.
Een héél klein beetje.

Het is raar geregeld

Keetje:
Wat een gedoe over dat nieuwe hok voor ons. Ik maak me er niet druk over, het gaat allemaal toch nog een tijdje duren.
Nee, dan ben ik liever bezig met de lente en het vroeger licht worden. Dat is heerlijk.
En het wordt 's avonds ook niet meer zo vroeg donker. Dus wij gaan wat later op stok.
En dit meerdere daglicht heeft tot gevolg dat wij ook weer eieren gaan leggen.

eieren van Vera en Vita, Maria en Pippa

Pippa en Maria glippen al regelmatig het hok met de legnesten in en dan ligt er later een mooi klein eitje. En ik zag ook Desiree naar binnen gaan, maar ik weet niet of zij nog eieren legt, zij is al zó oud.
Je zou denken dat zij aan haar pensioen toe is.
De Geertruitjes gaan nu en dan ook even het legnest uitproberen en ikzelf heb er ook al een tijdje gezeten. Het is er prima, dat moet ik toegeven. Je zit er heerlijk rustig, lekker uit de running.
Ma Tok heeft al een keer vier eitjes op één dag geraapt, twee van de Chabo's en van Vera en Vita allebei één. Ze was hier erg blij mee. Wij, kuifhoenders, hebben ook al een paar keer een eitje gelegd, maar ik verklap niet wie er al zo ijverig is geweest.
Ik heb al tegen Ma Tok gezegd dat ze onze eieren maar moet gaan verkopen, dan kunnen wij zelf mee betalen aan het nieuwe hok.
Ma Tok vond dat een heel mooie gedachte, maar het schijnt niet te mogen.
Omdat er hier niet gecontroleerd wordt op van alles en nog wat.
Wat een onzin! Wij zijn allemaal helemaal gezond en we krijgen het beste voer dat er is, wat moet er dan nog gecontroleerd worden?
Maar zo schijnt het nu eenmaal te gaan bij de mensen.
Dus wij kunnen niet eens zelf iets doen om te zorgen dat Laza snel in de zomer bij ons kan blijven slapen. Terwijl wij allemaal graag ons best zouden doen om extra veel eieren te leggen voor hem.
Het is raar geregeld in de mensenwereld, dat moet ik zeggen.

Het is sterker dan ik

Laza Rus:
Ik heb gehoord dat er gewerkt wordt aan een nieuw huis voor ons.
Een huis waar ik altijd bij mijn dames kan blijven, ook in de zomernachten.
Dat zou natuurlijk helemaal geweldig zijn. Ik ben nu zo gewend om 's nachts ook bij de hennen te slapen, dat het erg wennen zou zijn om weer helemaal in mijn eentje in het schuurtje te worden opgesloten en daar dan te moeten blijven zitten terwijl mijn vrouwen allang lekker in de tuin aan het scharrelen zijn.
U weet niet hoe moeilijk dat voor mij is. Ik hoor ze dan al lekker tokkelen naast mijn slaapschuurtje en ik zit nog in het donker binnen.
Ik heb ook gehoord dat er twee opties zijn, óf een nieuw hok, óf mijn schuurtje, dat dan verbouwd wordt tot nachthok voor ons allemaal. Er zijn zelfs al foto's geplaatst in het vorige verhaal hoe een en ander eruit zou kunnen gaan zien.

model nieuw hok

te verbouwen schuurtje

U kunt hier deze foto's nog een keer in het klein bekijken.
Of ik een voorkeur heb?
Eigenlijk niet. Beide mogelijkheden hebben zo hun voor- en nadelen. Ik laat de keuze helemaal aan Ma Tok over. En aan Pa Tok, natuurlijk, want zij zijn hierover samen aan het nadenken en overal aan het informeren. Naar de prijzen van een nieuw hok en van een verbouwing. Want ik heb begrepen dat er een heleboel geld mee gemoeid is, met een nieuw hok én met een verbouwing. Nu willen de mensen de prijzen vergelijken en wat dan het minste kost, dat gaat het worden. Tenminste, dat heb ik begrepen.
Ma Tok zei vanmorgen, toen ze ons uit het nachthok naar buiten liet, dat het niet alleen om het geld gaat, ze is ook aan het kijken wat er op de lange duur het beste zal zijn. Daar bemoei ik mij niet mee, dat is meer iets voor mensen, wij hanen en kippen zijn meer van de directe oplossingen. Wij kijken niet zo ver. Misschien dat de uitdrukking "kippig" daar mee te maken heeft, ik geloof dat dat betekent dat je dan niet zo ver kunt kijken.

Laza Rus gezellig tussen zijn haremdames in het nachthok

Ik heb wel gehoord dat het waarschijnlijk nog een poosje gaat duren allemaal. 
Dat is jammer, want dan moet ik weer eenzaam in mijn schuurtje overnachten binnenkort, als het warmer wordt. Dan is het namelijk te warm voor ons om tot 10 uur in het afgesloten nachthokje te blijven zitten en dan moet de schuifdeur 's nachts open blijven, zodat de hennen vroeg naar buiten kunnen, voordat het te warm wordt in het hok. En ik kan niet vroeg de tuin in, want ik kan mijn aard nu eenmaal niet verloochenen. Ik móet kraaien, ik kan er niets aan doen, het is sterker dan ik.

Het kraaiprobleem

Desiree:
Hebt u er al over nagedacht?
Over het probleem van het opsluiten van Laza Rus in zijn schuurtje, bedoel ik.
Ik persoonlijk vind het geen straf om wat langer in het nachthok te moeten blijven 's morgens, ik ben nu op de leeftijd gekomen dat ik een extra dutje wel kan gebruiken. Maar ik kan ook begrijpen dat die jonge dingen vroeg uit de veren willen om lekker buiten te gaan scharrelen. Zo was ik vroeger zelf ook.
Nu heb ik van Ma Tok gehoord dat zij iets heeft bedacht voor ons, maar dat gaat heel veel geld kosten. En dat betekent dat er eerst een poosje gespaard moet worden, dus het plan moet nog een tijdje wachten.
En nu bent u natuurlijk benieuwd naar dat plan.

Ma Tok is van plan om een nieuw hok voor ons te gaan kopen. Ons huidige hok is eigenlijk al een beetje oud en het nachthok is niet zo heel erg groot. Er zijn wel twee mooie rennen bij, maar die hebben wij nauwelijks nodig, omdat wij altijd los door de tuin mogen lopen.
Dus nu is zij aan het kijken naar een nachthok dat zo groot is dat wij er gemakkelijk wat langer in kunnen blijven 's morgens, omdat wij dan in het hok voldoende ruimte hebben om te doen wat wij willen doen. Dan kan Laza gewoon bij ons in het hok blijven slapen, ook in de zomer.
Een prima plan, vindt u ook niet? Het probleem is nu dat Ma Tok niet zomaar tevreden is, zij wil dat aan al haar wensen meteen wordt voldaan. Met andere woorden: er is geen enkel hok dat zij goed genoeg vindt. Gelukkig is het mogelijk om bij dierenhandel Hoogendoorn je wensen kenbaar te maken en dan gaan zij proberen om een bestaand hok zo aan te passen dat het daar wel aan voldoet. Het hok op de foto is een soort van voorbeeld, maar, zoals ik al zei, dit behoeft nog heel wat aanpassingen voordat Ma Tok tevreden is.

Een ander plan is om het schuurtje, waar Laza's zomerbed in staat, helemaal leeg te halen en het dan te verbouwen tot kippenhok. Maar ook dat is niet goedkoop, er moet dan heel wat gebeuren aan de binnenkant. Zo moeten de muren gestückt, er moeten zitstokken met mestplanken komen en een soort plateau waar onze etensbak op kan staan zodat wij in stijl kunnen dineren. En Ma Tok wil ook graag vaste legnesten en een wat hogere opening in de muur met een trapje voor ons om door naar buiten te kunnen, zodat de deur dicht kan blijven (voor de katten), die opening moet ook nog dicht kunnen, anders gaat Laza alsnog vroeg naar buiten om te kraaien.
Er is al een lamp en een stopcontact in het schuurtje, dat is weer meegenomen.
Nu is het de vraag wat het beste is voor ons en ook wat het minste geld kost, zodat het zo snel mogelijk gerealiseerd kan worden.
Helaas is Ma Tok al jarig geweest, dus een bijdrage voor het hok vragen als verjaarscadeau zit er ook niet meer in dit jaar.
En dus ben ik bang dat Laza de komende zomer nog in zijn schuurtje de nachten zal moeten doorbrengen.

Streven naar perfectie

Nadine:
Ma Tok zei vandaag tegen mij dat het weer tijd wordt om Laza Rus 's nachts in zijn schuurtje op te sluiten, zodat wij 's morgens weer zo vroeg als wij willen naar buiten kunnen. Het nachthok gaat dan niet dicht, de schuifdeur blijft open. Ik vind dat jammer, want het is juist zo gezellig als Laza bij ons in het hok blijft. Ik heb nu tegen Ma Tok gezegd dat het nog te koud is om de deur 's nachts open te laten. En gelukkig was Ma Tok het met mij eens dat het in de nacht nog behoorlijk koud kan zijn, zodat zij heeft besloten om de deur nog een poosje dicht te doen in de avond. Dus nu kunnen wij nog een tijdje gezellig met ons allen op de stok zitten, lekker warm en knus.

Op de foto ziet u nog net een klein stukje van mijn linker zijkant, ik zit naast Maria, die naast Vera zit, daarnaast ziet u Geertrui, dan Laza, Vita, Odette en de andere Geertrui. Aan mijn andere kant zit Desiree, die kunt u niet zien, en naast haar zit Keetje. Pippa zit naast de voorste Geertrui, die staat dus ook niet op deze foto.
De Geertruien mogen niet meer naast elkaar zitten van Laza, omdat ze dan de hele tijd zitten te smoezen en te giechelen, ook als er geslapen moet worden. U kunt zien dat ze het toch nog proberen, over Laza's kop heen, maar vlak na het maken van deze foto maakte Laza hier een eind aan. Vita kijkt ook al streng naar de voorste Geertrui, zij was moe en wilde slapen.
Als de tweelingzussen toch naast elkaar gaan zitten dringt Laza zich tussen hen in, zodat ze wel uit elkaar moeten gaan. Dat geeft soms een heel gedoe, omdat de stok waarop de Geertruitjes naast elkaar zaten eigenlijk al vol was en als Laza zich er dan nog tussen perst moet er iemand anders van de stok af. Die moet dan een plekje op de andere stok, om de hoek, zoeken.
Vera vroeg hier net aan Maria of die geen last had van haar, omdat ze zo dicht tegen haar aan zat. Maria antwoordde dat zij dat juist heerlijk warm vond. En ik spreek uit ondervinding dat het erg lekker is om naast Vera of Vita te zitten, niet alleen je zijkant blijft dan warm, maar ook een stukje van je rug. Heerlijk! En zo blijft het nog een hele poos, als het aan mij ligt.

Laza's stok in het schuurtje

Natuurlijk is het fijn om 's morgens heel vroeg, als de zon net op is, naar buiten te kunnen gaan om in de tuin te scharrelen, maar ik vind het toch wel erg zielig voor Laza dat hij dan weer helemaal alleen in zijn schuurtje moet zitten wachten tot hij er ook uit mag. Hij kan ons al horen tokkelen buiten en zelf mag hij dan nog niet. Ma Tok is nog aan het nadenken over een betere oplossing hiervoor, maar dat is niet gemakkelijk.
Heeft één van u, lezers, misschien een idee hierover? Laat het dan alstublieft horen, misschien komen we er met ons allen wel uit.
En dan zou alles echt perfect zijn hier in de tuin van de familie Tok!

Watermanagement

Pippa:
Weet u wat lekker is?
Drinken uit de tuinslang terwijl de kraan aanstaat.
Dat heb ik geleerd van Vita, die doet dat altijd als de drinkbak opnieuw wordt gevuld.
Ma Tok gaat dan eerst het oude water uit de drinkbak weggooien, meestal doet ze dat bij de planten, zodat die ook wat te drinken krijgen.

Dan gaat ze de bak schoonmaken met een schuursponsje en met water uit de slang. Terwijl ze dat doet staat de kraan aan, zodat ze telkens de boel kan afspoelen na het sponzen.
Op de foto hiernaast ziet u één van de Geertruien, die ook graag uit de slang drinkt, zij zit hier al te wachten totdat Ma Tok de kraan gaat opendraaien. Die heeft dan net onze drinkbak leeggegooid bij de plant in het midden van de tegels en ze loopt dan naar de kraan toe. Wij weten inmiddels allemaal hoe lekker dat water direct uit de kraan smaakt, dus er is altijd wel iemand van ons bij de

slang aanwezig als Ma Tok de drinkbak uit de ren pakt.
Hiernaast ziet u dat ook Desiree en Keetje het verse water niet versmaden, zij staan rustig op hun beurt te wachten, dat is Desiree wel toevertrouwd, de nette dame. En Keetje moet haar voorbeeld dan wel volgen.
U zou nu misschien kunnen denken dat vooral de kuifhoenders gek zijn op vers kraanwater, maar dat is toch niet zo. Wij Chabo's vinden het ook heerlijk en Vita is ermee begonnen om met Ma Tok mee te lopen als zij naar de kraan gaat.
Ik heb aan Vera en Vita gevraagd hoe zij wisten dat dit zo lekker was.
Vera vertelde dat er in de grote schuur, waar zij vandaan komen, een paar grote drinkpunten waren. Daar kwam het water uit een slang in een drinkbak, waar alle kippen uit konden drinken. Onderin de bak liep het water weer weg, waardoor het altijd vers was. Dat was om ziekten onder de kippen te voorkomen. Vita vertelde dat zij vers water gewoon het allerlekkerste vindt, maar dat zij alle fijne dingen hier in de tuin dubbel en dwars vindt opwegen tegen het voordeel van vers water. En het water hier in de tuin wordt toch ook elke dag ververst, dus het smaakt best.
Ma Tok heeft al eens nagedacht over een mogelijkheid van altijd vers water voor de kippen, maar omdat zij ook aan het milieu moet denken is dit niet zo gemakkelijk. De kraan altijd open laten staan kost teveel water, dus dat is geen optie. Om het water altijd fris te houden ververst zij het in de zomer wel een paar keer per dag, vooral als het erg warm is. De plantjes in de tuin genieten dan mee, zij krijgen het oude drinkwater van de kippen en voor hen is dat dan nog prima.
En de kippen kunnen bij elke waterverversing lekker even uit de slang komen drinken.

Putjesschepper

Vera en Vita

Vita: Ma Tok heeft eergisteren vóór het hok geveegd met de grote bezem en ze heeft ook water gespoten met de slang en toen weer geveegd. Waarom ze dat deed? Ze was bijna gevallen toen ze ons uit het nachthok liet. Het was namelijk spekglad vlak bij het hok. Hoe dat komt? Dat heeft meerdere redenen. Vera zal ze opsommen, die is daar beter in dan ik.
Vera: Ja, ik ben goed in het maken van lijstjes in mijn kop.
De eerste oorzaak van de gladheid is dat er altijd als de deur van het nachthok opengaat, en dan bedoel ik niet de schuifdeur, maar de grote deur aan de voorkant van het hok, als die dus opengaat dan valt er van alles uit het nachthok naar beneden. Uit de silo gevallen voer, bodembedekking, poepjes van ons, enzovoorts. Dat komt dan allemaal door elkaar op de grond vóór het hok terecht.
Vita: Ja, zo uitgebreid hoeft het nu ook weer niet, je zou een opsomming geven, niet een encyclopedie.
Vera: Oké, ik ga weer verder. Dan ligt er ook altijd wat zand uit de ren vóór het hok. En als het dan geregend heeft wordt dat vanzelf modder. En soms liggen er ook nog wat groenteresten, die worden ook glibberig als ze lang liggen, vooral als ze nat zijn geworden.

Maria glijdt ook bijna uit

Vita: Ja, en eergisteren had het een beetje geregend en toen was het dus erg glad en Ma Tok gleed een heel eind op haar tuinschoenen vooruit, ze kon zich nog net overeind houden. Ik vond het wel een grappig gezicht, eigenlijk.
Vera: Maar stel je nu eens voor dat ze was gevallen en haar been had gebroken, dan hadden wij een hele tijd zonder haar moeten doen.
Vita: Daar heb jij weer gelijk in.
Ma Tok ging dus een beetje schoonmaken in de tuin, met de tuinslang en de grote bezem. En ik moet toegeven, het heeft ook zijn voordelen, zo'n schone plek vóór het hok.
Vera: Als de lekkere dingen, de vlokreeftjes en het scharrelzaad, worden uitgestrooid is het nu wel gemakkelijk dat je ze zo kunt oppikken zonder eerst de blubber eraf te moeten vegen. En je snavel wordt ook niet zo vies.

snavelreiniging door heen en weer vegen over de tegels

Vita: We hoeven nu lang niet zo vaak onze snavels af te vegen aan de grond, zoals u hierboven Keetje vol overgave ziet doen.
Vera: Ma Tok had wel erg rigoureus geveegd en gespoten, waardoor het putje in de tuin verstopt raakte. Gelukkig is dat vanzelf weer goed gekomen, de plassen zijn in elk geval weer weggezakt. Als het hard gaat regenen gaat Ma Tok kijken of zij het putje moet uitscheppen. "Nooit gedacht dat ik nog eens putjesschepper zou worden", zei ze lachend.
Vita: Hoe dan ook, wij hebben weer een lekker schone snoepplek.
Lang leve Ma Tok, de putjesschepper!

Blijdschap in het oosten (2)

Maria:
Omdat er een vervolg is op het verhaal van gisteren mag ik dat ook vertellen van Ma Tok.
Er is namelijk een soort van wondertje gebeurd in het oosten, bij de kippen van zus Ali.

het eerste wyandotte ei

Als u naar de foto kijkt zult u het al wel begrepen hebben, denk ik.
De twee nieuwe hennen, de Wyandottes, zijn net twee dagen bij de eenzame kuifkip en nu heeft één van de twee nieuwen al een ei gelegd!
Dat betekent dat de nieuwen zich op hun gemak voelen en dat ze gezond zijn.
Dus dat is fantastisch nieuws!
Ik heb nog niet gehoord of zus Ali haar kippen nu ook een naam gaat geven.
Dat zou voor mij wel prettig zijn, dat praat makkelijker. Als zij geen namen wil geven vraag ik aan Ma Tok of zij voor elke hen een naam wil verzinnen, zij kan dat goed.
Ik ben nu heel erg benieuwd geworden naar de gevoelens van de kuifkip. Misschien kan zus Ali daar iets over vertellen aan Ma

      Tok. Ik denk dat het met haar nu ook wel
      beter gaat nu ze niet meer alleen is.


















Op de foto's hierboven ziet u Wyandottes die erg lijken op de nieuwe kippen van zus Ali. Deze foto's zijn overgenomen uit de kippenencyclopedie, omdat de kleuren hierop duidelijker te zien zijn dan op de foto bij het vorige verhaal, die is genomen door het gaas van het hok heen. Dit zijn dus niet de echte nieuwe kippen die nu bij de kuifkip zijn komen wonen. Als de hennen op deze foto's niet de juiste kleuren hebben hoort Ma Tok dat graag van zus Ali. Ik zal het dan weer aan u doorgeven.
Vindt u ook niet dat de kleuren van de witte hen erg lijken op die van mij? Ik voel me nu eigenlijk een beetje verwant aan haar.

Ik hoor net van Ma Tok dat de mevrouw van het Katblad al roepnamen heeft verzonnen voor de oostelijke kippen, nl. Kuifje, Wyanda en Dotta.
Ik vind het prachtige hennennamen!
En nu maar hopen dat zus Ali het hier mee eens is.